Το προληπτικό κλείσιμο των σχολείων μπορεί να σώσει ζωές. Πότε θα πρέπει να ανοίξουν ξανά τα σχολεία

Νεολαια - Εκπαιδευση
Tools

Το προληπτικό κλείσιμο των σχολείων -πριν παρουσιαστεί κάποιο κρούσμα λοίμωξης σε αυτά- έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί μία από τις πιο αποτελεσματικές μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις που μπορεί να χρησιμοποιήσουν οι αρμόδιες Αρχές για να «φρενάρουν» την εξάπλωση μίας επιδημίας, όπως εν προκειμένω του κορονοϊού.

Αυτό δήλωσε, σε συνέντευξή του στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό «Science», ο διεθνώς γνωστός Ελληνο-αμερικανός καθηγητής του Πανεπιστημίου Γιέηλ των ΗΠΑ, Νίκολας Χρηστάκης, πρωτοπόρος στη μελέτη των κοινωνικών δικτύων και της εξάπλωσης-μετάδοσης των ιδεών, των συμπεριφορών και των ιών σε μία κοινότητα. Το εργαστήριο του κ. Χρηστάκη, συγγραφέα σημαντικών βιβλίων που έχουν μεταφραστεί και στα ελληνικά («Συνδεδεμένοι» και «Προσχέδιο»), ασχολείται τελευταία και με την εξάπλωση του νέου κορονοϊού. 

Όπως είπε, το προληπτικό κλείσιμο των σχολείων φέρνει αποτέλεσμα, «όχι μόνο επειδή αφαιρεί τα παιδιά, τους μικρούς φορείς, από την κυκλοφορία. Δεν έχει να κάνει μόνο με το να κρατά ασφαλή τα παιδιά. Κρατά ασφαλή όλη την κοινότητα. Όταν κλείνεις τα σχολεία μειώνεις, επίσης, την αλληλεπίδραση των ενηλίκων, των γονέων που αφήνουν τα παιδιά τους στο σχολείο και των εκπαιδευτικών που πρέπει να βρίσκονται εκεί. Όταν κλείνεις τα σχολεία, ουσιαστικά απαιτείς και από τους γονείς να μείνουν στο σπίτι τους».

«Γνωρίζουμε», πρόσθεσε, «από προηγούμενες επιδημίες διαφόρων τύπων ιών ότι το κλείσιμο των σχολείων έχει αποτέλεσμα. Ξέρουμε ότι διακόπτει τη μετάδοση στους ενηλίκους, ακόμη κι αν τα παιδιά δεν είναι φορείς. Στην περίπτωση αυτή (σ.σ. του νέου κορονοϊού), είναι πιθανό ότι τα παιδιά είναι φορείς και τα προκαταρκτικά στοιχεία από την Κίνα δείχνουν ότι πράγματι μπορεί να είναι». 

Παραπέμποντας σε μελέτη για την «ισπανική γρίπη» του 1918, όταν πάλι είχε εφαρμοστεί κλείσιμο των σχολείων και στις ΗΠΑ, τόνισε ότι, όπως διαπιστώθηκε, «το προληπτικό κλείσιμο έσωσε σημαντικό αριθμό ζωών».

Συνέκρινε την περίπτωση του Σεντ Λούις, όπου τα σχολεία έκλεισαν μία ημέρα πριν την κορύφωση της επιδημίας και για 143 ημέρες, με την περίπτωση του Πίτσμπουργκ, όπου τα σχολεία έκλεισαν με καθυστέρηση επτά ημέρες μετά το αποκορύφωμα της επιδημίας και μόνο για 53 ημέρες, με αποτέλεσμα η θνησιμότητα στο Σεντ Λούις να είναι μόλις το ένα τρίτο της αντίστοιχης στο Πίτσμπουργκ. «Αυτά τα πράγματα (σ.σ. κλείσιμο σχολείων) φέρνουν αποτέλεσμα», ανέφερε ο κ. Χρηστάκης. 

«Όταν συμμετέχουμε στα μέτρα αποφυγής των κοινωνικών επαφών (social distancing), το σημαντικό δεν είναι τόσο ότι ο ίδιος δεν θα μολυνθείς. Το πραγματικό πλεονέκτημα είναι ότι απομακρύνοντας τον εαυτό σου από την κυκλοφορία, σταματάς όλα τα μονοπάτια του ιού μέσω εσένα. Προσφέρεις κοινωνική υπηρεσία, βοηθάς την κοινότητα. Γι' αυτό, οι εργαζόμενοι που θέλουν να εργαστούν από το σπίτι, πρέπει να μπορούν να το κάνουν», σημείωσε.

Από την άλλη, παραδέχτηκε, σύμφωνα με το ΑΜΠΕ, ότι τέτοια μέτρα «όπως είναι αναμενόμενο, έχουν σημαντικό κόστος, τόσο από άποψη υγείας όσο και οικονομίας». Μεταξύ άλλων, για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των γονέων, μίλησε για την Ιαπωνία που παρέχει βασικό εισόδημα στους γονείς στη διάρκεια του κλεισίματος των σχολείων, «το οποίο είναι σωστό να αντιμετωπίζεται ως κρατική δαπάνη», όπως είπε.

Στο ερώτημα πότε θα πρέπει να ανοίξουν ξανά τα σχολεία, ο καθηγητής σχολίασε ότι δεν υπάρχει κανόνας γι' αυτό, ούτε εύκολη απάντηση.

Όσον αφορά τους επιδημιολογικούς υπολογισμούς, επισήμανε ότι ακόμη και όταν το κλείσιμο των σχολείων γίνεται ως αντίδραση σε προϋπάρχοντα κρούσματα σε μαθητές, εκπαιδευτικούς ή γονείς που σχετίζονται με το σχολείο, μελέτες έχουν δείξει ότι -με βάση μαθηματικά μοντέλα- το εκ των υστέρων κλείσιμο μπορεί να μειώσει κατά 25% τον ρυθμό μετάδοσης του παθογόνου μικροοργανισμού και να καθυστερήσει την κορύφωση (peak) της επιδημίας σε μία περιοχή κατά περίπου δύο εβδομάδες.