Τετ05242017

Τελευταία ΕνημέρωσηΤετ, 24 Μαϊ 2017 4pm

Back Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Περιβαλλον & Οικολογια Οικολογια

Ανακαλύφθηκε στην Πίνδο το γηραιότερο δένδρο τηw Ευρώπης, ηλικίας... 1075 ετών

dendro pidos 1075

Πρέπει να φύτρωσε το σωτήριον έτος 941 και να ήταν ήδη 500 ετών όταν έπεσε η Κωνσταντινούπολη. Είναι ένα πεύκο που βρέθηκε πρόσφατα στην Πίνδο και χρονολογήθηκε με σχετική ακρίβεια στα 1.075 χρόνια, κάτι που το καθιστά «το γηραιότερο γνωστό εν ζωή δέντρο στην Ευρώπη».

Ο ορεσίβιος Μαθουσάλας είναι μια πεύκη λευκόδερμος (Pinus heldreichii), είδος γνωστό και ως ρόμπολο, το οποίο βρέθηκε από διεθνή ερευνητική ομάδα ψηλά στην οροσειρά της Πίνδου, και βαφτίστηκε ανεπίσημα «Άδωνις».

Στην ίδια περιοχή βρέθηκαν επίσης «περισσότερα από μια ντουζίνα» άλλα ρόμπολα με ηλικία που κυμαίνεται στη μία χιλιετία.

«Είναι αξιοθαύμαστο το γεγονός ότι αυτός ο μεγάλος, περίπλοκος και εντυπωσιακός οργανισμός έχει επιζήσει τόσο καιρό σε αυτό το αφιλόξενο περιβάλλον» λέει ο δενδροχρονολόγος Πάουλ Κρούζικ του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης, επικεφαλής της διεθνούς ομάδας που ανακάλυψε το πεύκο.

Οι αποστολές κατά τις οποίες ανακαλύφθηκαν τα υπεραιωνόβια ρόμπολα οργανώθηκαν από το Navarino Environmental Observatory, μια συνεργασία ανάμεσα στο πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, την Ακαδημία Αθηνών και την εταιρεία TEMES S.A, με τη συμμετοχή ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Μάινζ στη Γερμανία και της Αριζόνα στις ΗΠΑ.

Στόχος ήταν ο εντοπισμός υπεραιωνόβιων δέντρων, των οποίων οι δακτύλιοι ανάπτυξης μπορούν να προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία για το κλίμα της Μεσογείου τους τελευταίους αιώνες.

Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν άλλα δέντρα στην Ευρώπη των οποίων η ηλικία εκτιμάται ότι υπερβαίνει κατά πολύ την ηλικία του συγκεκριμένου ρόμπολου. Ένα άλλο δέντρο του ίδιου είδους στη Βουλγαρία, γνωστό με την ονομασία «πεύκο Μπαϊκούσεφ», εκτιμάται ότι μπορεί υπερβαίνει τα 1.300 χρόνια, ενώ η «Ελιά των Βουβών» στο Κολυμπάρι Κρήτης δεν αποκλείεται να ξεπερνά τα 2.000 χρόνια.

Η διαφορά είναι ότι στις περιπτώσεις αυτές δεν υπάρχουν άμεσες μετρήσεις αλλά μόνο προσεγγιστικές εκτιμήσεις, δεδομένου ότι τα υπεραιωνόβια αυτά δέντρα έχουν κούφιο κορμό και η καταμέτρηση των δακτυλίων ανάπτυξης είναι αδύνατη.

Ο Άδωνις, αντίθετα, έχει σκληρό ξύλο που αντιστέκεται στη φθορά, ιδιαίτερα στις χαμηλές θερμοκρασίες του βουνού. Οι  ερευνητές κατάφεραν έτσι να τρυπήσουν τον κορμό και να μετρήσουν άμεσα τους δακτυλίους. «Ο πυρήνας [ξύλου] έχει μήκος ένα μέτρο και φέρει 1.075 δακτυλίους» αναφέρει ο Κρούζικ. Η ανακοίνωση των ερευνητών δεν διευκρινίζει πάντως αν οι μετρήσεις έχουν υποβληθεί για δημοσίευση στον επιστημονικό Τύπο.

Η πεύκη η λευκόδερμος απαντάται σε μεγάλο μέρος της Βαλκανικής χερσονήσου (Βοσνία, Βουλγαρία, Αλβανία, Σερβία, ΠΓΔΜ, Ιταλία, Ελλάδα) αλλά μόνο σε μεγάλο υψόμετρο, εκεί όπου τελειώνουν τα δάση ελάτης και άλλων ειδών πεύκου. Συνήθως φύεται διάσπαρτα και δεν σχηματίζει πυκνό δάσος.

Όπως γίνεται συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις, οι ερευνητές δεν διευκρινίζουν στην ανακοίνωσή τους την ακριβή τοποθεσία όπου βρίσκεται ο «Άδωνις» και η υπέργηρη παρέα του -για την ασφάλεια αυτών των φυσικών μνημείων, τα πλήθη είναι καλύτερο να μείνουν μακριά.

Μυστική, εξάλλου, έχει κρατηθεί η ακριβής θέση των γηραιότερων ζωντανών δέντρων του κόσμου, πευκών του είδους Pinus longaeva σε οροσειρές των νοτιοδυτικών ΗΠΑ.

Μετρήσεις δενδροχρονολόγησης και ραδιοχρονολόγησης έχουν δείξει ότι ένα τέτοιο πεύκο στα Λευκά Όρη της Καλιφόρνια θα γίνει φέτος 5.066 ετών.

Βαγγέλης Πρατικάκης

Kαρχαρίας της Γροιλανδίας: Η γιγάντια φονική μηχανή που ζει.... 400 χρόνια (vid)

karxarias islandias

Το υπεραιωνόβιο σπονδυλωτό που κολυμπά στα παγωμένα νερά του βόρειου Ατλαντικού φαίνεται πως "θάβει" τόσο χελώνες, όσο και φάλαινες στο προσδόκιμο ζωής.

Ο γκρί καρχαρίας, είναι εξίσου ευμεγέθης με τον λευκό και καταβροχθίζει ακόμη και Ταράνδους ή πολικές αρκούδες

Οι καρχαρίες της Γροιλανδίας είναι τα σπονδυλωτά ζώα με το μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής στον κόσμο, καθώς μπορούν να κολυμπούν στα παγωμένα νερά της Αρκτικής επί... 400 χρόνια, σύμφωνα με μια νέα έρευνα που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

Τα πλάσματα αυτά δεν μεγαλώνουν παρά μόνο ένα εκατοστό κάθε χρόνο και η αργή ανάπτυξή τους συμβάλλει στην απίστευτη μακροβιότητά τους. Ζουν εκατοντάδες χρόνια περισσότερα από τους άλλους "πρωταθλητές" της μακροζωίας, τις χελώνες των νησιών Γκαλαπάγκος και τις φάλαινες της Γροιλανδίας.

Χρειάζονται 150 χρόνια για να... ενηλικιωθεί ο γκρι καρχαρίας

Μόνο ένα είδος στον κόσμο (αλλά όχι σπονδυλωτό) έχει μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής: το μύδι της Ισλανδίας, που μπορεί να φτάσει τα 507 χρόνια, τονίζεται στη μελέτη που δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση Science.

Ο καρχαρίας της Γροιλανδίας, ή Σομνιόσος ο μικροκέφαλος, όπως είναι η επιστημονική ονομασία του, είναι το μεγαλύτερο ψάρι της Αρκτικής. Παραμένει μάλιστα "έφηβος" για πολλές δεκαετίες, αφού χρειάζεται 150 χρόνια για να φτάσει στη σεξουαλική ωριμότητα.

Εντοπίστηκε καρχαρίας ηλικίας 392 ετών. Γεννήθηκε επί βασιλεία του Λουδοβίκου του ΙΓ'

Η έρευνα αυτή βασίστηκε σε μετρήσεις που έγιναν με τη μέθοδο του άνθρακα 14 στα μάτια 28 θηλυκών καρχαριών που αλιεύτηκαν κατά λάθος. Οι επιστήμονες εξάγουν συμπεράσματα για την ηλικία των καρχαριών εντοπίζοντας στους ιστούς τους ίχνη ραδιενέργειας από τις πυρηνικές δοκιμές που γίνονταν από τη δεκαετία του 1950.

Οι δύο μεγαλύτεροι καρχαρίες που μελετήθηκαν είχαν μήκος 4,93 μέτρα και 5,02 μέτρα. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι ήταν ηλικίας "περίπου 335 ετών και 392 ετών αντίστοιχα". Ο γηραιότερος θηλυκός καρχαρίας που αλιεύτηκε κατά λάθος είχε γεννηθεί ενώ στη Γαλλία βασίλευε ακόμη ο Λουδοβίκος ΙΓ'.

Ο τρόμος των παγωμένων νερών

Ο καρχαρίας της Γροιλανδίας (επιστημονική ονομασία Somniosus microcephalus - Σομνιόσος ο μικροκέφαλος), όπως αναφέρεται στο αντίστοιχο λήμμα της Wikipedia, είναι ένας μεγάλος καρχαρίας, ο οποίος απαντάται στα νερά του Βόρειου Ατλαντικού, γύρω από την Γροιλανδία και την Ισλανδία.

Αυτοί οι καρχαρίες ζουν βορειότερα από κάθε άλλο γνωστό είδος καρχαρία. Φτάνει σε μήκος τα 6,4 μέτρα και βάρος τον ένα τόνο,[2] συγκρίσιμα με τις διαστάσεις του μεγάλου λευκού καρχαρία, και είναι πιθανό να φτάνει τα 7,3 μέτρα σε μήκος και βάρος τα 1.400 κιλά,[3][4] αν και συνήθως έχει μήκος μεταξύ 3 και 5 μέτρων και βάρος 400 κιλά. Είναι ωοζωοτόκοι, με τα θηλυκά να γεννούν έως 10 μικρά κάθε φορά.

Είναι κορυφαίος κυνηγός στο περιβάλλον και τρέφεται κυρίως με ψάρια και πιθανότατα φώκιες. Σημάδια από δαγκώματα σε νεκρές φώκιες υποδεικνύουν ότι αυτός ο καρχαρίες τρέφεται με αυτές ιδίως τους χειμερινούς μήνες. Επίσης, καρχαρίες έχουν βρεθεί με υπολείματα από πολικές αρκούδες και ταράνδους στα στομάχια τους. Προτιμά ψυχρά νερά και έχει εντοπιστεί σε βάθος 2.200 μέτρων.

Ο καρχαρίας της Γροιλανδίας δεν είναι επικίνδυνος για τους ανθρώπους.Ομως το κρέας του είναι τοξικό, καθώς περιέχει μία τοξίνη την Trimethylamine N-oxide ή TMAO η οποία στο στομάχι διασπάται σε τριμεθυλαμίνη, και γι'αυτό το λόγο δεν καταναλώνεται ωμό. Όμως, οι Ισλανδοί ζυμώνουν τους καρχαρίες της Γροιλανδίας και παράγουν το hákarl, το οποίο θεωρείται ευρέως ως εθνικό πιάτο.

ΑΠΕ/WIKIPEDIAΙ

Τεράστια σπάνια φάλαινα - φυσητήρας στα νερά της Κρήτης (vid)

falaina fyshthras anoixta krhths

Μια φάλαινα - φυσητήρας εντοπίστηκε από ψαράσες να πλέει στη Νότια Κρήτη και συγκεκριμένα στο νησί Χρυσή. 

Το θηλαστικό, που έκανε βουτιές, καταγράφηκε από την κάμερα ψαρά που έπλεε στα ανοιχτά.

Η φάλαινα φυσητήρας ανήκει στην κατηγορία των θηλαστικών «κήτη» όπως και οι υπόλοιπες φάλαινες και τα δελφίνια. 



Έχει μήκος 11-18 μ και μπορεί να καταδυθεί σε βάθος 2250 μέτρων!

Πανικός με ένα ....αιλουροειδές στην Κρήτη: Είδαν και δεύτερο (vid)

fourogatos kritis

Τείνει να γίνει αστικός μύθος και μάλιστα με προεκτάσεις, η υπόθεση με το … αιλουροειδές που έχει προκαλέσει πανικό στην περιοχή της Αγιάς Φωτιάς στο Λασίθι και το ενδιαφέρον όλων, ντόπιων και αλλοδαπών.

Κι ενώ μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία απτή απόδειξη της παρουσίας του, παρά μόνο μαρτυρίες, οι αρχές παραμένουν σε επιφυλακή για τον εντοπισμό του … θηρίου που έχει προκαλέσει τόσο μεγάλη αναστάτωση.

Τα σενάρια δίνουν και παίρνουν, μολονότι οι αρχές και οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η «Τίγρη της Κρήτης» δεν είναι τίποτε άλλο από έναν Κρητικό αγριόγατο, τον φουρόγατο, ο οποίος από ιδιοσυγκρασία δεν έρχεται σε επαφή με τους ανθρώπους τους οποίους και αποφεύγει, αλλά προτιμά, απόκρημνες και δύσβατες περιοχές όπου τρέφεται κυνηγώντας μικρά ζώα και πουλιά. Ό,τι θα έκανε δηλαδή και μία γάτα του σαλονιού, αν δεν ζούσε στο σαλόνι του διαμερίσματος!

Το θέμα του αγριόγατου έχει γίνει αποκλειστικό αντικείμενο συζήτησης στην ευρύτερη περιοχή της Σητείας, της Ιεράπετρας αλλά και του Λασιθίου γενικότερα, καθώς φαίνεται πως υπήρξε νεότερη μαρτυρία για την ξαφνική εμφάνισή του.

Σύμφωνα με τον τελευταίο αυτόπτη μάρτυρα, ο οποίος ενημέρωσε τις αρχές είδε το ζώο τα ξημερώματα στην περιοχή της Αγιά Φωτιάς και πάλι. Παρά την κινητοποίηση των αρχών ωστόσο, δεν εντοπίστηκε κανένα ίχνος του ζώου, προκειμένου να λυθεί και το μυστήριο.

Το ζήτημα πάντως, είναι ότι υπάρχουν πληροφορίες που αναφέρουν ότι τουρίστες είδαν νωρίς το πρωί σε περιοχή του Δήμου Χερσονήσου, όχι ένα αλλά δύο αιλουροειδή! Και σε αυτήν την περίπτωση αστυνομικοί έσπευσαν στο σημείο που υποδείχθηκε αλλά όλες οι αναζητήσεις τους αποδείχθηκαν μάταιες.

Αυτό που επισημαίνουν οι επιστήμονες, είναι ότι αν πρόκειται πράγματι για τον κρητικό φουρόγατο που είναι και η πιθανότερη εκδοχή, δεν είναι ζώο επιθετικό, αν και σαρκοβόρο, και οι αντιδράσεις του μοιάζουν περισσότερο με εκείνες μίας κοινής γάτας, παρά με οποιονδήποτε άλλο «συγγενή» που ζει σε άλλα κλίματα και άλλες περιοχές του παγκόσμιου χάρτη.

Ο κρητικός φουρόγατος δεν πλησιάζει ανθρώπους και κατοικημένες περιοχές, δεν επιτίθεται σε κοτέτσια και πρόβατα και το μέγεθος του δεν είναι τρομακτικό, αφού μαζί με την ουρά το μήκος του φτάνει περίπου το ένα μέτρο. Βεβαίως, είναι πιο ευκίνητος και πιο ογκώδης από την κοινή γάτα και αυτό που τον ξεχωρίζει είναι ότι η απόληξη της ουράς του είναι μαύρου χρώματος.

Οι αρχές συνιστούν ψυχραιμία στους πολίτες, ενώ καλό θα ήταν αν εντοπιστεί ξανά και υπάρχει η δυνατότητα να καταγραφεί σε βίντεο ή φωτογραφία προκειμένου οι επιστήμονες να μπορέσουν να λύσουν το μυστήριο.

Είναι γεγονός πάντως, ότι ο φουρόγατος δεν ζει σε αγέλες και προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι μέσα σε ελάχιστες ώρες ένα ζώο της κατηγορίας των αιλουροειδών εθεάθη σε δύο διαφορετικά σημεία, σε απόσταση περίπου 200 χιλιομέτρων μεταξύ τους.

Με δεδομένο ότι ακούγονται ήδη πολλές φήμες και σενάρια, όπως ότι κάποιο άγριο θηρίο δραπέτευσε από τσίρκο που πρόσφατα βρισκόταν στην Κρήτη, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι σε τοπικό επίπεδο δεν επιτρέπονται οι παραστάσεις από τσίρκο με ζώα και γι’ αυτό το λόγο το συγκεκριμένο θέαμα παρουσιάστηκε μόνο με ακροβάτες. Τα ζώα δε που χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο τσίρκο στις παραστάσεις του δεν ταξίδεψαν ποτέ για την Κρήτη.

Ο Φουρόγατος

Ο Κρητικός αγριόγατος ή Φουρόγατος (Felis silvestris cretensis) είναι ένα υποείδος της Αγριόγατας που ζεί στην Κρήτη. Ο Κρητικός αγριόγατος καταγράφεται ως είδος για πρώτη φορά το 1953. Το ζώο αυτό θεωρούταν για πολλά χρόνια εξαφανισμένο είδος, μέχρι το 1996 όπου 2 φοιτήτριες από το Πανεπιστήμιο της Περούτζια αιχμαλώτισαν ένα άτομο, ενώ υπήρχαν πολλές αναφορές από βοσκούς. 

Επειτα από 50 χρόνια, επανεμφάνιση των λύκων στην Πάρνηθα

lykos

Έπειτα από σχεδόν 50 χρόνια απουσίας του είδους, η Περιβαλλοντική Οργάνωση ΚΑΛΛΙΣΤΩ επιβεβαιώνει την πρόσφατη επανεμφάνιση του λύκου στον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας.

Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ, που δραστηριοποιείται για πάνω από 10 χρόνια στη μελέτη και διατήρηση των μεγάλων σαρκοφάγων στην Ελλάδα, διεξήγαγε έρευνα με εργασίες πεδίου και χρήση ειδικών αυτόματων φωτογραφικών διατάξεων υπέρυθρου, οι οποίες παρέμειναν ενεργές για 6 μήνες κατόπιν σχετικού αιτήματος για τεχνική βοήθεια από το Δασαρχείο Πάρνηθας τον Σεπτέμβριο του 2014.

Οι κάμερες τοποθετήθηκαν από τον δρ. βιολόγο της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ Γιώργο Ηλιόπουλο και τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν αφορούν την παρουσία μιας αγέλης λύκων 7-8 ατόμων. Τα αποτελέσματα κοινοποιήθηκαν στο Δασαρχείο Πάρνηθας και τον Φ.Δ. Πάρνηθας προς ενημέρωσή τους τον Σεπτέμβρη του 2015, αλλά και τον Οκτώβρη του 2015 μετά από επικαιροποίηση.

Η επανεμφάνιση του λύκου τόσο στην περιοχή της Πάρνηθας όσο και στην ευρύτερη περιοχή ερμηνεύεται αποκλειστικά και μόνο με την διαδικασία της φυσικής επαναποίκισης από άτομα του είδους σε διασπορά, η οποία έχει ξεκινήσει εδώ και δύο τουλάχιστον δεκαετίες, με την σταδιακή επανεμφάνιση λύκων σε περιοχές της πρότερης κατανομής του είδους στην Στερεά Ελλάδα.

Η φυσική δάσωση σε μεγάλες εκτάσεις της ημιορεινής και ορεινής ζώνης, που ακολούθησαν την σταδιακή εγκατάλειψη της υπαίθρου και την ορθολογικότερη διαχείριση των δασών, η βελτίωση του νομικού καθεστώτος προστασίας του λύκου και της αρκούδας, και η επανάκαμψη των οπληφόρων, όπως ο αγριόχοιρος και το ζαρκάδι στην Ηπειρωτική Ελλάδα και το ελάφι στον Ε.Δ Πάρνηθας, αποτέλεσαν τις βασικότερες αιτίες για την σταδιακή επανάκαμψη του είδους σε περιοχές όπου είχε παλιότερα εξαφανισθεί.

Παρόμοια τάση επανάκαμψης των μεγάλων σαρκοφάγων θηλαστικών (αρκούδα, λύκος, λύγκας, αδηφάγος) καταγράφεται πλέον σε ολόκληρη της Ευρώπη, σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικής έρευνας που δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2014 στο επιστημονικό περιοδικό Science και στην οποία συμμετείχε και η ΚΑΛΛΙΣΤΩ, παρέχοντας δεδομένα παρουσίας για τον λύκο και την αρκούδα στην Ελλάδα.

Σαν βασικότερες αιτίες της παρατηρούμενης επανάκαμψης αποτελούν η βελτίωση και αποκατάσταση των βιοτόπων τους και η θεσμοθέτηση ενός ικανού Ευρωπαϊκού νομικού πλαισίου προστασίας και διαχείρισής τους. Για την διαχείριση αυτής της επανάκαμψης η ΕΕ σύστησε τον Ιούνιο 2014 την «Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα για την Συνύπαρξη Ανθρώπων και Μεγάλων Σαρκοφάγων». Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ έχει επιλεγεί από την ΕΕ μαζί με την Γερμανική εταιρεία συμβούλων adelphi για την τεχνική υποστήριξη του έργου της Πλατφόρμας.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η εμφάνιση του λύκου στον Ε.Δ. Πάρνηθας, όπως εξάλλου ισχύει και στο σύνολο της κατανομής του είδους στην Ευρώπη, δεν αποτελεί απειλή για τους περιπατητές της Πάρνηθας, καθώς οι λύκοι φοβούνται τον άνθρωπο. Παρόλα αυτά, η παρουσία του είδους στην περιοχή, μπορεί να συνοδευτεί από ζημιές στο κτηνοτροφικό κεφάλαιο. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να υπάρξει σχετική μέριμνα για την ενίσχυση των μεθόδων φύλαξης και προστασίας των κοπαδιών.

Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα της απαιτούμενης ενίσχυσης είναι η τοποθέτηση ηλεκτροφόρου περίφραξης γύρω από τις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και η χρήση καλών σκύλων φύλαξης κοπαδιών. Μάλιστα η ΚΑΛΛΙΣΤΩ έχει εδώ και χρόνια αναπτύξει ένα πανελλαδικό δίκτυο ανταλλαγών ή δωρεών τέτοιων σκύλων μεταξύ κτηνοτρόφων.

Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι ο λύκος, ως ανώτερος θηρευτής, αναμένεται να επιδράσει θετικά στο οικοσύστημα της Πάρνηθας και στον αυτόχθονα πληθυσμό του ελαφιού. Φυσικά, η αλληλεπίδραση των δύο ειδών πρέπει να παρακολουθείται συστηματικά.