Δευ06262017

Τελευταία ΕνημέρωσηΔευ, 26 Ιουν 2017 3pm

Back Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Οικονομια Κοσμος

Die Welt: Σε αδιέξοδο η κρίση στην Ιταλία με χρέος.... 133% του ΑΕΠ

eyro 500

Το υψηλότερο χρέος στην ευρωζώνη φαίνεται να σημειώνει η Ιταλία, ύψους 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ, κάνοντας «την ελληνική κρίση να μοιάζει παιχνιδάκι», όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της Die Welt. H κατάσταση της οικονομικής κρίσης της χώρας έχει φτάσει σε τέτοιο αδιέξοδο, που κάνει τους οικονομολόγους να συζητούν ακόμα και την έξοδο της από την ευρωζώνη.

Μετά την ανησυχία σχετικά για πρόωρες εκλογές, δύο φαίνεται να είναι οι πιο πιθανοί κίνδυνοι, σύμφωνα με την Die Welt, είτε να αναπτύξουν δύναμη οι λαϊκιστές, οι οποίοι μπορεί να οδηγήσουν τη χώρα εκτός ευρώ, είτε να καταφύγουν τα κατεστημένα κόμματα σε ριζοσπαστικές οικονομικές λύσεις. Ένα σχέδιο β’ φαίνεται να τίθεται υπό συζήτηση στο πλαίσιο εύρεσης μια λύσης, καθώς την περασμένη κιόλας βδομάδα έγινε λόγος για καθιέρωση ενός παράλληλου νομίσματος.

«O κίνδυνος επανέρχεται στην Ευρώπη» ήταν η δήλωση ενός πολιτικού αναλυτή και εμπειρογνώμονα του οίκου επενδυτικών συμβούλων EPM Group του Βερολίνου για ιταλικά θέματα, Ερβιν Γκράντινγκερ. «Ουδείς γνωρίζει επακριβώς τι θέλει αυτό το κίνημα. Ένα τμήμα των μελών θεωρεί το ευρώ ως κάτι κακό και θέλει να γίνει δημοψήφισμα για την παραμονή ή μη της Ιταλίας στην ευρωζώνη» προσθέτει, ενώ η εφημερίδα δηλώνει την ανησυχία της σχετικά με την άνοδο του κόμματος των «5 αστέρων», το οποίο παρουσιάζεται ως η ισχυρότερη πολιτική δύναμη αυτή τη στιγμή στο Κοινοβούλιο.

Ωστόσο ο Γερμανός οικονομολόγος εκτιμά πως η κρίσιμη κατάσταση θα συνεχιστεί μέχρι και την άνοιξη του 2018 ενώ μετά υπάρχει το ενδεχόμενος συζήτησης μιας ευρωπαϊκής συνθήκης που θα επιφέρει ορισμένες ελαφρύνσεις για την Ιταλία.
H Die Welt σημειώνει πως μέχρι την άνοιξη του 2018 «οι Ιταλοί θα είναι μόνοι, αφού και η πολιτική του φτηνού χρήματος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) λήγει το καλοκαίρι του 2019, κάτι το οποίο θα δημιουργήσει δυσκολίες στο ιταλικό κράτος», ενώ προσθέτει πως το ιταλικό χρέος δεν είναι βιώσιμο με την Ιταλία να χρωστάει το 133% του ΑΕΠ, το οποίο αναλογεί σε 37.000 ευρώ σε κάθε ιταλό πολίτη.

Πιθανότητα για έξοδο απο την ευρωζώνη

«Το ύψος του χρέους θυμίζει Ελλάδα. Υπάρχουν όμως δύο θεμελιώδεις διαφορές: αφενός η Ιταλία είναι συνηθισμένη να ζει με χρέη και αφετέρου οι περισσότεροι δανειστές είναι οι ίδιοι οι πολίτες της και οι τράπεζές της. Εάν η ΕΚΤ σταματήσει το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων, τότε ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του ελλειμματικού ιταλικού κράτους δεν θα υπάρχει».

Οι αναλυτές της σημειώνουν ότι «το χρέος μειώνει τις ευκαιρίες ανάπτυξης, αλλά χωρίς ανάπτυξη δεν μπορεί να ξεφύγει κανείς από το χρέος. Εάν δεν υπάρξει άμεσα η θαυματουργή ανάπτυξη, τότε η αναδιάρθρωση του χρέους ή ακόμα και η έξοδος από το ευρώ είναι αναπόφευκτα» σημειώνει η έκθεση των εμπειρογνωμόνων της ιταλικής τράπεζας Mediobanca

Σε περίπτωση έσχατης ανάγκης, οι Γερμανοί "σοφοί" έχουν προτείνει να παραταθεί η λήξη των ιταλικών ομολόγων ώστε να έχει περιθώριο ελιγμών η Ιταλία. «Ένα είναι σαφές: μια κρίση χρέους στην Ιταλία, τον τρίτο μεγαλύτερο οφειλέτη στον κόσμο, θα έκανε την κρίση στην Ελλάδα να μοιάζει με παιχνιδάκι», καταλήγει το δημοσίευμα της Welt.

Η Ιταλία καταργεί από 1-1-2018 τα μικρά κέρματα του ευρώ

eyro mikra kermata

Από του χρόνου η Ιταλία θα σταματήσει να κόβει κέρματα του ενός και δύο λεπτών του ευρώ προς μεγάλη ικανοποίηση των σερβιτόρων, όχι όμως και των καταναλωτών. Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι θα παρακολουθεί τη διαδικασία, σύμφωνα με ρεπορτάζ της DW.

Όπως αναφέρει το συγκεκριμένο ρεπορτάζ «Πολλές φορές βαραίνουν το πορτοφόλι και θέλουμε να τα ξεφορτωθούμε. Η Ιταλία επέλεξε πιο ριζοσπαστικό τρόπο. Πρόκειται να βάλει τέλος σε μερικά μικρά κέρματα ακολουθώντας το παράδειγμα δύο άλλων χωρών της ΕΕ. Η αιτία της κατάργησης είναι απλή, αλλά όχι αποδεκτή από τους καταναλωτές τουλάχιστον.

Συγκεκριμένα από τον ερχόμενο Γενάρη στο ιταλικό νομισματοκοπείο δεν θα κόβονται πλέον κέρματα του ενός και δυο λεπτών του ευρώ. Η απόφαση ελήφθη από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής και αναμένεται, τώρα να υιοθετηθεί από την κυβέρνηση με ειδικό διάταγμα. Η όλη πρωτοβουλία ανήκει στην κυβερνητική πλειοψηφία και η τελική έγκρισή της θεωρείται σίγουρη.

Η Ιταλία κάνει την κίνηση αυτή ακολουθώντας το παράδειγμα της Ολλανδίας και της Φινλανδίας. Ο κύριος στόχος είναι να γίνει πιο απλή η καθημερινή ζωή των πολιτών, ώστε να μην αναγκάζονται να έχουν πάντα το πορτοφόλι τους γεμάτο ψιλά. Μια ταλαιπωρία άνευ ουσιαστικής αιτίας, που αφορά και τους εμπόρους, κυρίως σε μια χώρα σαν την Ιταλία, στην οποία δεν είναι ακόμη τόσο διαδεδομένη η χρήση του λεγόμενου «ηλεκτρονικού χρήματος».

Διαφωνούν οι καταναλωτές

Χαράς ευαγγέλια για τους σερβιτόρους, αλλά όχι για τους καταναλωτές, γράφει στο ρεπορτάζ της η DW.

Με την νέα αυτή απόφαση θα ικανοποιηθούν, μάλλον, και οι σερβιτόροι των καφέ - μπαρ. Διότι τα κέρματα του ενός και δυο λεπτών του ευρώ, δεν χρησίμευαν ούτε για ουσιαστικό φιλοδώρημα. Δεν λείπουν βέβαια και οι αιτίες ανησυχίας.

Οι ιταλικές ενώσεις για τα δικαιώματα των καταναλωτών πιστεύουν ότι σχεδόν όλα τα καταστήματα θα στρογγυλέψουν τις τιμές προς τα πάνω. Μια οικονομική ζημιά για τους πολίτες, η οποία μπορεί να προστεθεί στις σαφώς αρνητικότερες συνέπειες που υπέστησαν οι Ιταλοί με την υιοθέτηση του ευρώ, όταν οι τιμές στα τρόφιμα, σπίτια και είδη ρουχισμού, σε κάποιες περιπτώσεις σχεδόν διπλασιάστηκαν.

Η κυβέρνηση της Ρώμης διαβεβαιώνει βέβαια τους Ιταλούς ότι θα παρακολουθήσει στενά την όλη διαδικασία για να αποφύγει αδικαιολόγητες αυξήσεις. Η χώρα πάντως σταματώντας να κόβει τα δυο μικρά αυτά κέρματα - όπως γράφει ο τύπος - αναμένεται να εξοικονομήσει περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο.

news

Το αφορολόγητο που ισχύει σήμερα στις χώρες της Ε.Ε.

eyro epidoma

Με το θέμα του αφορολογήτου να βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης, σε ενημερωτικό σημείωμα της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), γίνεται μια προσπάθεια να καταγραφεί τι ισχύει στην Ελλάδα και τι στην υπόλοιπη Ευρώπη.

«Η Ελλάδα δεν είναι από τις πιο γενναιόδωρες χώρες της ΕΕ ως προς το αφορολόγητο όριο, αλλά είναι η μόνη σε καθεστώς μνημονίου και η απαίτηση των δανειστών της είναι να μειωθεί», αναφέρει η ΕΣΕΕ.

Το αφορολόγητο στην Ελλάδα είναι 8.636 ευρώ μόνο για μισθωτούς, γεγονός που μεταφράζεται σε έκπτωση φόρου 2.100 ευρώ για οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά, ποσό που πέφτει σταδιακά στα 1.900 ευρώ για φορολογούμενο χωρίς παιδιά.

Σύμφωνα με την καταγραφή της ΕΣΕΕ:

«Στην Ιρλανδία δεν υπάρχει αφορολόγητο, αλλά η φορολογία για ετήσια εισοδήματα έως 33.800 ευρώ (για τον άγαμο) και 42.800 ευρώ (για τα ζευγάρια) επιβάλλεται με τον χαμηλότερο συντελεστή 20%. Όλοι όμως οι εργαζόμενοι δικαιούνται έκπτωση φόρου 1.650 ευρώ στο σύνολο της ετήσιας φορολογίας εισοδήματος που τους αναλογεί (ποσό ευθέως συγκρίσιμο με τα 1900 ευρώ που είναι η έκπτωση φόρου που προκύπτει από το δικό μας «αφορολόγητο» των 8.636 ευρώ). Σε αυτό το ποσό προστίθενται εκπτώσεις για ιατρικά έξοδα, μονογονεϊκές οικογένειας, άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένα άτομα και μία ευρεία γκάμα εξόδων συντήρησης οικίας.

Στο υπόλοιπο νησί του Ηνωμένου Βασιλείου, το αφορολόγητο αυξήθηκε στα 12.887 ευρώ (11.000 λίρες).
  • Στην Πορτογαλία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 4.104 ευρώ.
  • Στην Ισπανία, το αφορολόγητο ανέρχεται σε 5.550 ευρώ για τους άγαμους και σε 8.950 ευρώ για τους έγγαμους.
  • Στην Κύπρο, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 19.500 ευρώ. Είναι το υψηλότερο ποσοστό με διαφορά στην Ευρώπη και δεν άλλαξε παρά τις πιέσεις όταν η Κύπρος βρισκόταν η ίδια σε Μνημόνιο.
  • Στη Φινλανδία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 16.700 ευρώ.
  • Στην Ισλανδία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 13.762 ευρώ.
  • Στο Λουξεμβούργο, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 11.264 ευρώ και σε αυτά προστίθενται εκπτώσεις φόρου για τις οικογένειες.
  • Στην Αυστρία, το αφορολόγητο ξεκινάει από τα 11.000 ευρώ. Σε αυτό προστίθενται επιστροφές φόρων για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τις μονογονεϊκές οικογένειες.
  • Στην Ουγγαρία, δεν υπάρχει αφορολόγητο. Ο φόρος που πληρώνουν οι εργαζόμενοι μειώνεται κατά 2.568 ευρώ για οικογένεια με ένα παιδί έως 8.474 ευρώ για οικογένεια με τρία παιδιά και άνω. Επίσης, το ουγγρικό κράτος κάνει «σκόντο» 1.290 ευρώ στους νιόπαντρους (με την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον ένας από αυτούς παντρεύεται για πρώτη φορά!). Η έκπτωση φόρου ισχύει το πολύ για δύο χρόνια.
  • Στη Γερμανία, το αφορολόγητο αυξήθηκε στα 8.652 ευρώ, στις αρχές του προηγούμενου έτους. Το ποσό αυξάνεται περαιτέρω για κάθε παιδί και με ειδική πρόνοια για τις μονογονεϊκές οικογένειες.
  • Στη Γαλλία, το αφορολόγητο ξεκινάει από 9.700 ευρώ.
  • Στην Ιταλία δεν υπάρχει αφορολόγητο και οι Ιταλοί πληρώνουν 23% φόρο εισοδήματος από το πρώτο ευρώ που εισπράττουν. Ωστόσο, προβλέπεται επιστροφή φόρου έως 800 ευρώ για όσους συντηρούν συζύγους άνεργους ή με εισόδημα κάτω από 3.000 ευρώ ετησίως και επιστροφή φόρου έως 1.220 ευρώ για όσους έχουν παιδιά.
  • Στο Βέλγιο, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 7.130 ευρώ, όμως είναι υψηλότερο για όσους χαρακτηρίζονται χαμηλόμισθοι. Σε αυτό προστίθενται επιπλέον έκπτωση φόρου έως 400 ευρώ για κάθε παιδί, αλλά και κάθε άλλο εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας.
  • Στην Ολλανδία, δεν υπάρχει αφορολόγητο, ωστόσο δίνεται επιστροφή φόρου 2.242 ευρώ στους χαμηλόμισθους. Επίσης, επιστρέφονται 1.187 ευρώ για όσους συντηρούν ηλικιωμένους (ποσό που μειώνεται όσο αυξάνεται το εισόδημα του φορολογούμενου)
  • Στη Σουηδία, προβλέπεται έκπτωση φόρου από 1.400 ευρώ έως 3.620 ευρώ. Το ποσό αυξάνεται για ηλικιωμένους άνω των 65 ετών.
  • Στη Νορβηγία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 5.814 ευρώ για τους άγαμους και αυξάνεται στα 8,610 για τους έγγαμους.
  • Στη Βουλγαρία, έκπτωση φόρου έχουν μόνο οι οικογένειες. Ανέρχεται σε 102 ευρώ για κάθε παιδί, με μέγιστο τα 306 ευρώ.
  • Στην Κροατία, το αφορολόγητο ξεκινάει από τα 4.169 ευρώ. Σε αυτό προστίθενται 2.088 ευρώ για το πρώτο παιδί.
  • Στην Τσεχία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 919 ευρώ. Σε αυτό προστίθενται εκπτώσεις φόρου ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και το ύψος των εισοδημάτων.
  • Στη Δανία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 4.437 ευρώ (5.916 ευρώ για τους ανήλικους). Ωστόσο, όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξαρτήτως αποδοχών, πρέπει να πληρώνουν εισφορά 8% για «την αγορά εργασίας».
  • Στην Εσθονία το αφορολόγητο βρίσκεται στα 2.040 ευρώ. Το ποσό αυξάνεται αν η οικογένεια έχει παιδιά ή συντηρεί ηλικιωμένους.
  • Στη Λετονία, το αφορολόγητο κυμαίνεται μεταξύ 900 ευρώ - 1.200 ευρώ και φτάνει στα 2.100 ευρώ όταν υπάρχουν εξαρτώμενα μέλη.
  • Στη Λιθουανία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 3.480 ευρώ.
  • Στη Μάλτα, το αφορολόγητο για τους άγαμους βρίσκεται στα 9.100 ευρώ και για τις οικογενειακές δηλώσεις στα 12.700 ευρώ.
  • Στην Πολωνία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 712 ευρώ.
  • Στη Ρουμανία, προβλέπεται έκπτωση φόρου 66 ευρώ για όσους έχουν εισόδημα έως 330 ευρώ. Η έκπτωση φόρου μειώνεται όσο αυξάνεται το εισόδημα.
  • Στη Σλοβακία, προβλέπεται έκπτωση φόρου 3.803 ευρώ, ανάλογα με το εισόδημα.
  • Στη Σλοβενία, η έκπτωση φόρου των 3.302 ευρώ αυξάνεται για τους χαμηλόμισθους, όσους έχουν παιδιά ή άλλα εξαρτώμενα μέλη»...

Για κίνδυνο διχασμού της Ε.Ε. προειδοποιεί ο Ρουμπινί που είχε προβλέψει την κρίση του 2008

roubini

Ο γνωστός Αμερικανός οικονομολόγος Νουριέλ Ρουμπινί προειδοποιεί για τον κίνδυνο διχασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαιτίας του αυξανόμενου λαϊκισμού, τονίζοντας ότι μόνο η περαιτέρω ευρωπαϊκή ενσωμάτωση μπορεί να σταματήσει αυτή τη διαδικασία.

Σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα «Die Welt» ο Ρουμπινί επισήμανε ότι η ψήφος υπέρ τού Brexit μόλις τώρα έχει αρχίσει να έχει επιπτώσεις στη βρετανική οικονομία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, μέχρι στιγμής το Brexit δεν έχει επηρεάσει την ευρωπαϊκή οικονομία, η οποία χάρη στις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει, τον περιορισμό των πολιτικών λιτότητας και την αντισυμβατική νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατάφερε να βελτιώσει την οικονομία της ευρωζώνης.

Ωστόσο ο Αμερικανός οικονομολόγος, που ήταν ο μόνος που είχε προβλέψει την οικονομική κρίση του 2008, εκτιμά ότι το Brexit ενδέχεται να οδηγήσει σε διχασμό την Ε.Ε., για παράδειγμα μέσω της ανεξαρτησίας της Σκοτίας, η οποία ίσως ενισχύσει το ρεύμα ανεξαρτητοποίησης και στην Καταλονία.

Για τον Ρουμπινί το πιο πιθανό σενάριο για την Ε.Ε. είναι τα λαϊκιστικά κόμματα να μην ανέλθουν στην εξουσία, όμως να αυξήσουν την πολιτική τους επιρροή και με αυτό τον τρόπο να καταφέρουν να εμποδίσουν την περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

«Δεν θα υπάρξει κατάρρευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όμως στη διάρκεια των επόμενων ετών, που θα χαρακτηριστούν από οικονομικές δυσκολίες, μηδενική οικονομική ανάπτυξη και αυξημένη ανεργία, θα μπορέσουν τα λαϊκιστικά κόμματα να επηρεάσουν τόσο τις οικονομικές αποφάσεις ώστε να προκαλέσουν έναν αργό διχασμό. Πιστεύω ότι δεν πρέπει να υποτιμήσουμε τον κίνδυνο αυτό», τόνισε ο Ρουμπινί.

Η απάντηση, εκτιμά ο Ρουμπινί, είναι η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Και το αποφασιστικό ερώτημα είναι αν η Ε.Ε. θα μπορέσει να λάβει μέτρα τα οποία θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στους πολίτες. Οι άνθρωποι θα πρέπει να πιστεύουν ότι : «Η Ευρώπη μας κάνει καλό».

Επιπλέον η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και περιορισμό της ανεργίας. «Αν δεν γίνει αυτό, οι πολίτες θα κατηγορήσουν την Ε.Ε. και όχι τις δικές τους κυβερνήσεις», υπογραμμίζει ο Αμερικανός οικονομολόγος...


efsyn

Stratfor: Τι θα αλλάξει στον κόσμο το 2017

2017

Σε μεγάλο μέρος του ανεπτυγμένου κόσμου, η τάση της γήρανσης του πληθυσμού και της μείωσης της παραγωγικότητας συμβαδίζουν με την τεχνολογική καινοτομία και την μετακίνηση του εργατικού δυναμικού που αυτή φέρνει.

Κι εκείνος ο δυνατός κρότος στην πόρτα δεν είναι παρά ο εθνικισμός που συστήνεται στους ισχυρούς, κυρίως στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες  εξακολουθούν να είναι η μόνη υπερδύναμη

Η επιβράδυνση της οικονομίας της Κίνας και η συνεχιζόμενη εξέλιξή της ενισχύουν αυτή τη δυναμική. Την ίδια στιγμή, ο κόσμος προσπαθεί να αντιμετωπίσει την μειωμένη ζήτηση από πλευράς Κίνας, μετά από δεκαετίες ανάπτυξης σε επίπεδα ρεκόρ, η Κίνα επίσης αργά αλλά σταθερά ανεβάζει την οικονομία της στην αλυσίδα αξίας, παράγοντας και συναρμολογώντας πολλά από τα προϊόντα που κάποτε εισήγαγε, με πρόθεση να αυξήσει τις εσωτερικές πωλήσεις.

Ο συνδυασμός όλων αυτών των δυνάμεων θα έχει δραματικό και διαρκή αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία και, τελικά, θα επηρεάσει το διεθνές σύστημα για τις επόμενες δεκαετίες.

Τέτοιες κυρίαρχες τάσεις τείνουν να σιγοβράζουν για δεκαετίες και, στη συνέχεια, βγαίνουν παταγωδώς στην επιφάνεια όταν τις προλαβαίνουν οι πολιτικές εξελίξεις.

Όσο περισσότερο επιμένουν οι οικονομικοί μπελάδες, τόσο ισχυρότερες είναι οι πολιτικές εκδήλωσεις.

Κι εκείνος ο δυνατός κρότος στην πόρτα δεν είναι παρά ο εθνικισμός που συστήνεται στους ισχυρούς, κυρίως στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες  εξακολουθούν να είναι η μόνη υπερδύναμη.

Οι ΗΠΑ είναι πλέον μια κουρασμένη υπερδύναμη - Κι ο Τράμπ κοιτάζει στο εσωτερικό

Μόνο, που η παγκόσμια υπερδύναμη δεν αισθάνεται και τόσο σούπερ. Στην πραγματικότητα, είναι κουρασμένη. Ξεσηκώθηκε το 2001 από μια καταστροφική επίθεση στο έδαφός της, η ίδια εκτέθηκε σε υπερβολικό βαθμό σε πολέμους στον ισλαμικό κόσμο, και τώρα θέλει να αναδιπλωθεί για να φτιάξει τα πράγματα «στο σπίτι».

Πράγματι, ο κύριος άξονας της εκστρατείας του νεοεκλεγέντα προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ήταν η περιχαράκωση, η ιδέα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποτραβηχτούν από τις υποχρεώσεις τους στο εξωτερικό, θα βάλουν τους άλλους να αναλάβουν περισσότερα από τα βάρη της δικής τους άμυνας και θα αφήσουν τις ΗΠΑ να εστιάσουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας τους.

Ο Μπαράκ Ομπάμα είχε ήδη βάλει στις ράγες αυτή την τάση, φυσικά. Υπό την προεδρία του, οι Ηνωμένες Πολιτείες άσκησαν ακραία αυτοσυγκράτηση στη Μέση Ανατολή, ενώ προσπάθησαν να επικεντρωθούν σε μακροπρόθεσμες προκλήσεις - μια στρατηγική που, κατά καιρούς, δούλεψε σε βάρος του Ομπάμα, όπως αποδεικνύεται από την άνοδο του ισλαμικού κράτους. Η κύρια διαφορά ανάμεσα στο δόγμα Ομπάμα και στο διαφαινόμενο δόγμα του Τραμπ είναι ότι ο Ομπάμα εξακολουθούσε να πιστεύει  στην συλλογική ασφάλεια και το εμπόριο, ως μηχανισμούς για τη διατήρηση της παγκόσμιας τάξης.

Ο Τραμπ πιστεύει ότι οι θεσμοί που διέπουν τις διεθνείς σχέσεις είναι στην καλύτερη περίπτωση εσφαλμένοι και στη χειρότερη περισταλτικοί προς τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Ανεξαρτήτως προσέγγισης, η περιχαράκωση είναι πιο εύκολη στα λόγια παρά στην πράξη για μια παγκόσμια υπερδύναμη. Όπως είχε πει ο , Γούντροου Ουίλσον «οι Αμερικανοί συμμετέχουμε, είτε μας αρέσει είτε όχι, στη ζωή του κόσμου.» Τα λόγια του Αμερικανικού αυτού ειδώλου του ιδεαλισμού αντηχούν ακόμα και τώρα που ο ρεαλισμός επικρατεί όλο και περισσότερο στον κόσμο.

Η αναθεώρηση των εμπορικών σχέσεων, για παράδειγμα, με τον τρόπο που την οραματίζεται η Ουάσινγκτον μπορεί και να ήταν εφικτή πριν από δύο δεκαετίες. Αλλά δεν είναι πλέον εφικτή στην τρέχουσα και εξελισσόμενη παγκόσμια τάξη, όπου οι τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της μεταποίησης προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς και οι οικονομίες, μικρές και μεγάλες, συμπλέκονται στενά σε παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Αυτό σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να είναι σε θέση να κάνουν σαρωτικές και ξαφνικές αλλαγές στη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου Βόρειας Αμερικής. Στην πραγματικότητα, ακόμη και αν η εμπορική συμφωνία αποτελέσει αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης, η Βόρεια Αμερική θα εξακολουθήσει να έχει στενότερες εμπορικές σχέσεις σε μακροπρόθεσμη βάση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, θα έχουν περισσότερο χώρο για να επιβάλουν επιλεκτικά  εμπόδια στο εμπόριο με την Κίνα, ιδιαίτερα στον τομέα των μετάλλων. Και ο κίνδυνος ενός αναδυόμενου εμπορικού καυγά με το Πεκίνο θα αντηχήσει στα μήκη και τα πλάτη.

Η προθυμία της Ουάσιγκτον να αμφισβητήσει την πολιτική της «μίας Κίνας» - κάτι που έκανε για να αποσπάσει εμπορικές παραχωρήσεις από την Κίνα - θα έχει κόστος: το Πεκίνο θα τραβήξει τους δικούς του μοχλούς στους τομείς του εμπορίου και της ασφάλειας, κάτι που αναπόφευκτα θα συμπαρασύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες στο «θέατρο» του Ειρηνικού.

Όμως η χρονική συγκυρία δεν είναι κατάλληλη για μια εμπορική διαμάχη. Ο Τραμπ θα προτιμούσε να επικεντρωθεί σε εσωτερικά ζητήματα και ο Κινέζος Πρόεδρος Σι  Τζινπίνγκ θα προτιμούσε να επικεντρωθεί στην εδραίωση της πολιτικής εξουσίας πριν από το 19ο Συνέδριο του Κόμματος. Και έτσι η οικονομική σταθερότητα θα έχει προτεραιότητα έναντι των μεταρρυθμίσεων και της αναδιάρθρωσης.

Αυτό σημαίνει ότι το Πεκίνο θα επεκτείνει τις κρατικές επενδύσεις και τις επενδύσεις μέσω δανείων, ακόμα και αν αυτά τα εργαλεία έχουν αρχίσει να θαμπώνουν και αυξάνουν τα επίπεδα του εταιρικού χρέους της Κίνας σε δυσθεώρητα ύψη.

Το εκλογικό ντόμινο στην Ευρώπη και ο κίνδυνος διάλυσης της ευρωζώνης

Οι εκλογές στους πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης - τη Γαλλία και τη Γερμανία - καθώς και πιθανές εκλογές στην τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης – την Ιταλία - θα επηρεάσουν η μία την άλλη και θα απειλήσουν την ίδια την ύπαρξη της ευρωζώνης.

Όπως έχουμε γράψει εδώ και χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαλυθεί τελικά. Το ερώτημα για το 2017 είναι σε ποιο βαθμό αυτές οι εκλογές θα επισπεύσουν τη διάλυσή της.

Είτε κερδίσουν οι μετριοπαθείς είτε οι εξτρεμιστές, το 2017, η Ευρώπη θα εξακολουθήσει να παρασύρεται προς μια διάσπαση σε περιφερειακά μπλοκ.

Η Μόσχα καραδοκεί για να εδραιώσει την επιρροή της

Οι ευρωπαϊκές διαιρέσεις θα αποτελέσουν μια χρυσή ευκαιρία για τους Ρώσους. Το 2017, η Ρωσία θα μπορέσει να διασπάσει την ευρωπαϊκή ενότητα όσον αφορά στις κυρώσεις εναντίον της και θα έχει περισσότερο χώρο για να εδραιώσει την επιρροή της σε γειτονικές της χώρες.

Η διοίκηση του Τραμπ μπορεί επίσης να είναι πιο δεκτική σε χαλάρωση των κυρώσεων και σε κάποια συνεργασία στο πεδίο της Συρίας, καθώς θα προσπαθεί να αποκλιμακώσει τη σύγκρουση με τη Μόσχα. Αλλά θα υπάρχουν όρια στη συμφιλίωση.

Η Ρωσία θα συνεχίσει να ενισχύει την άμυνά της και να αναζητά επιρροή σε διάφορα «θέατρα», από τον κυβερνοχώρο έως τη Μέση Ανατολή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, θα συνεχίσουν να προσπαθούν να περιορίσουν την ρωσική επεκτατικότητα.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, η Ρωσία θα συνεχίσει να παίζει διττό ρόλο, χτίζοντας αλλά και γκρεμίζοντας στη Μέση Ανατολή, για να διαπραγματεύεται με τη Δύση. Όσο μια συριακή ειρηνευτική συμφωνία θα παραμένει άπιαστη, η Ρωσία θα στέκεται στο πλάι της Τεχεράνης, καθώς οι σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν θα επιδεινώνονται.  

Η πυρηνική συμφωνία του Ιράν θα αμφισβητηθεί σε πολλά μέτωπα, καθώς η χώρα μπαίνει σε χρονιά εκλογών και η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ θα έχει μια πολύ πιο σκληρή γραμμή στην προσέγγιση με το Ιράν. Ωστόσο, τα αμοιβαία συμφέροντα θα συντηρήσουν το πλαίσιο της διαπραγμάτευσης και θα αποθαρρύνουν και τις δύο πλευρές από συγκρούσεις σε περιοχές, όπως τα στενά του Ορμούζ.

«Μάχη» Τουρκίας - Ιράν - Ο ρόλος του ISIS η επανεμφάνιση της Αλ Κάιντα

Στο μεταξύ, ο ανταγωνισμός μεταξύ του Ιράν και της Τουρκίας θα κλιμακωθεί στη βόρεια Συρία και στο βόρειο Ιράκ. Η Τουρκία θα επικεντρωθεί στην θεμελίωση της σφαίρας επιρροής της και στον περιορισμό των κουρδικών αποσχιστικών τάσεων,  ενώ το Ιράν θα προσπαθεί να υπερασπιστεί τη δική του σφαίρα επιρροής.

Καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα υποβαθμίζουν το Ισλαμικό Κράτος, το 2017, η επακόλουθη πάλη για το εδαφικό, τους πόρους και την επιρροή θα ενταθεί μεταξύ των τοπικών και των περιφερειακών συμφερόντων. Όμως καθώς το ισλαμικό κράτος θα αποδυναμώνεται στρατιωτικά, το ίδιο θα υιοθετήσει αντάρτικες και τρομοκρατικές τακτικές και θα ενθαρρύνει μεμονωμένες, εφευρετικές επιθέσεις στο εξωτερικό.

Το Ισλαμικό Κράτος δεν είναι η μόνη ομάδα τζιχαντιστών για την οποία πρέπει να ανησυχούμε. Με τα φώτα της δημοσιότητας στραμμένα στο ισλαμικό κράτος, η Αλ Κάιντα έχει αρχίσει την ήσυχη επανασυγκρότησή της, σε μέρη όπως η Βόρεια Αφρική και η Αραβική Χερσόνησος, και η ομάδα είναι πιθανό να είναι πιο δραστήρια το 2017.

Η «αποκατάσταση» της τιμής του πετρελαίου απειλή για την Βενεζουέλα

Οι τιμές του αργού πετρελαίου θα ανακάμψουν ελαφρώς το 2017, εν μέρει χάρη στη συμφωνία που θα επιτευχθεί ανάμεσα στους περισσότερους παραγωγούς πετρελαίου στον κόσμο. (Αξίζει να σημειωθεί ότι, καμία χώρα δεν θα συμμορφωθεί πλήρως με τις απαιτήσεις μείωσης της παραγωγής.)

Ο ρυθμός της ανάκαμψης της παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου στη Βόρεια Αμερική θα είναι ο κύριος παράγοντας που θα επηρεάσει την πολιτική της Σαουδικής Αραβίας για την επέκταση και την αύξηση των περικοπών στην παραγωγή, το επόμενο έτος. Και αν και θα χρειαστεί χρόνος ώστε οι παραγωγοί της Βόρειας Αμερικής να ανταποκριθούν στην ανάκαμψη των τιμών και την αύξηση  της παραγωγής, η Σαουδική Αραβία γνωρίζει ότι μια σημαντική αύξηση των τιμών του πετρελαίου είναι απίθανη.

Αυτό σημαίνει ότι η Σαουδική Αραβία θα παρεμβαίνει ενεργά στις αγορές το 2017 για να κρατήσει την οικονομία σε πορεία εξισορρόπησης της προσφοράς, ειδικά υπό το φως του σχεδίου της να πουλήσει το 5% των μετοχών της Σαουδαραβικής Aramco το 2018.

Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου θα αποτελέσουν μια ευπρόσδεκτη ανακούφιση για τους παραγωγούς του κόσμου, αλλά μπορεί να μην αποδειχτούν αρκετές και να έρθουν πολύ αργά για χώρες με τόσο σοβαρά προβλήματα, όσο η Βενεζουέλα.

Η απειλή της χρεοκοπίας ελλοχεύει και σοβαρές περικοπές στις εισαγωγές βασικών αγαθών ώστε να καλυφθούν οι πληρωμές του χρέους θα οδηγήσουν σε κοινωνική αναταραχή και θα φέρουν στην επιφάνεια τα ήδη βαθιά ρήγματα μεταξύ του κυβερνώντος κόμματος και των ενόπλων δυνάμεων.

Ο πληθωρισμός επιστρέφει απειλητικός - πονοκέφαλος στις κεντρικές τράπεζες

Οι αναπτυγμένες αγορές θα δουν επίσης μια σημαντική στροφή, το 2017, χρονιά   κατά την οποία θα επιστρέψει ο πληθωρισμός. Αυτό θα κάνει τις κεντρικές τράπεζες να εγκαταλείψουν τις μη συμβατικές πολιτικές και να εφαρμόσουν μέτρα  νομισματικής σύσφιξης. Οι ημέρες των κεντρικών τραπεζών που πλημμύριζαν τις αγορές με μετρητά πλησιάζουν στο τέλος τους. Το βάρος θα πέσει τώρα στους αξιωματούχους που σχεδιάζουν τη δημοσιονομική πολιτική και οι κρατικές δαπάνες θα αντικαταστήσουν την εκτύπωση χρήματος ως η κύρια κινητήρια δύναμη της οικονομικής ανάπτυξης.

Η σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής στις Ηνωμένες Πολιτείες και ένα ισχυρό αμερικανικό δολάριο θα τραντάξει την παγκόσμια οικονομία στις αρχές του 2017. Οι χώρες που θα επηρεαστούν περισσότερο θα είναι εκείνες στις αναδυόμενες αγορές με υψηλή έκθεση του χρέους τους σε δολάρια.

Ο κατάλογος αυτός περιλαμβάνει τη Βενεζουέλα, την Τουρκία, τη Νότια Αφρική, τη Νιγηρία, την Αίγυπτο, τη Χιλή, τη Βραζιλία, την Κολομβία και την Ινδονησία. Στο μεταξύ, οι πτωτικές πιέσεις στο γουάν και η σταθερή πτώση στα συναλλαγματικά αποθέματα θα υποχρεώσει την Κίνα να αυξήσει τους ελέγχους στις εκροές κεφαλαίων.

Παρά την ηρεμία που απόλαυσαν οι αγορές πρόσφατα, σταθεροποιημένες από την άφθονη ρευστότητα και από τις υποτονικές απαντήσεις στην πολιτική αναταραχή, θα είναι πολύ πιο ευμετάβλητες το 2017.

Με όλη την αναταραχή που προβλέπεται για το 2017, από τις απειλές στη συνοχή της ευρωζώνης έως την κλιμάκωση των εμπορικών διαφορών, οι επενδυτές θα μπορούσαν να αντιδράσουν δραματικά. Οι τιμές των assets ταλαντεύθηκαν αισθητά, αν και για μικρό χρονικό διάστημα, στους δύο πρώτους μήνες του 2016. Το  2017 μπορεί εύκολα να φέρει πολλαπλά τέτοια επεισόδια.

Καχεκτική η ανάπτυξη του παγκοσμίου εμπορίου

Οι Ηνωμένες Πολιτείες απομακρύνονται από τις πρωτοβουλίες παγκοσμίου εμπορίου, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο, ένας σημαντικός υποστηρικτής του ελεύθερου εμπορίου, χάνει την επιρροή του σε μια Ευρώπη που ολοένα και στρέφεται στον προστατευτισμό. Η ανάπτυξη του παγκόσμιου εμπορίου θα παραμείνει, κατά πάσα πιθανότητα, καχεκτική συνολικά, αλλά  χώρες όπως η Κίνα και το Μεξικό, που είναι εξαρτημένες από τις εξαγωγές, θα είναι επίσης πιο πρόθυμες  να προστατεύσουν τις σχέσεις τους με τους προμηθευτές και να αναζητήσουν πρόσθετες αγορές.

Οι μεγάλες εμπορικές συμφωνίες θα συνεχίσουν να αντικαθίστανται από μικρότερες, λιγότερο φιλόδοξες, συμφωνίες μεταξύ χωρών και συνασπισμών. Εξάλλου, τόσο η Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων όσο και η Δια-Ειρηνική Εμπορική Συμφωνία ήταν απότοκα της κατάρρευσης του Γύρου της Ντόχα του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

Η οικονομική απογοήτευση μπορεί να εκδηλωθεί με πολλούς τρόπους, που δεν είναι όλοι δυσοίωνοι. Στην Ιαπωνία, η κυβέρνηση θα είναι σε ισχυρή θέση, το 2017, να προσπαθήσει να εφαρμόσει κρίσιμες μεταρρυθμίσεις και να προσαρμόσει τον πληθυσμό της που γερνάει στις μεταλλασσόμενες παγκόσμιες συνθήκες. Στη Βραζιλία και την Ινδία, οι προσπάθειες να εκθέσουν και να καταπολεμήσουν τη διαφθορά θα διατηρήσουν τη δυναμική τους. Η Ινδία έχει επιπλέον υιοθετήσει το φιλόδοξο σχέδιο να βάλει την οικονομία της στον δρόμο της απονομισματοποίησης.

Το μονοπάτι του 2017 θα είναι ανώμαλο, αλλά η Ινδία θα αποτελέσει μια κρίσιμη μελέτη περίπτωσης για άλλες χώρες, ανεπτυγμένες όσο και αναπτυσσόμενες, που δελεάζονται από την βελτίωση της αποτελεσματικότητας και τα οφέλη μιας οικονομίας χωρίς μετρητά και έχουν διαθέσιμη τεχνολογία που τους κάνει να παίρνουν στα σοβαρά μια τέτοια προοπτική.