Τρι11202018

Τελευταία ΕνημέρωσηΤρι, 20 Νοε 2018 2pm

Τα 100 καλύτερα βιβλία της νεοελληνικής λογοτεχνίας

biblia

Με τη συμμετοχή 120 λογοτεχνών ολοκληρώθηκε η μεγάλη έρευνα που πραγματοποίησαν το bookpress.gr και το Βιβλιοπωλείο Πολιτεία, για την ανάδειξη των 100 βιβλίων που αξιολογούνται από τους συγγραφείς ως τα καλύτερα της νεοελληνικής λογοτεχνίας των τελευταίων δύο αιώνων (1813-2013).

Υπενθυμίζουμε ότι από τους συγγραφείς ζητήθηκε να δηλώσουν τα 20 βιβλία που αξιολογεί ο καθένας ως τα καλύτερα, σύμφωνα πάντα με τις αναγνωστικές προτιμήσεις τους, την κρίση τους για την επιρροή που άσκησαν ή άλλα κριτήρια που καθορίζουν τις επιλογές τους. Στα βιβλία αυτά μπορούσαν να περιλαμβάνονται τίτλοι πεζογραφίας, μυθιστορήματα ή διηγήματα, ποιητικές συλλογές (μεμονωμένες, συγκεντρωτικές ή άπαντα) και θεατρικά έργα.

Τα 100 βιβλία που συγκέντρωσαν τις περισσότερες προτιμήσεις δημοσιεύονται κατά αλφαβητική σειρά, σύμφωνα με το επώνυμο των συγγραφέων, και όχι με βάση τις προτιμήσεις που συγκέντρωσαν, αφού στις προθέσεις της έρευνάς μας δεν είναι να θέσουμε συγγραφείς και βιβλία σε «ανταγωνισμό», αλλά «να καταδειχτούν προτιμήσεις, επιρροές, τάσεις, τροφοδοτώντας τη συζήτηση που αφορά το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της ελληνικής λογοτεχνίας.»

Ο κατάλογος με τα 100 καλύτερα βιβλία της νεοελληνικής λογοτεχνίας είναι ο εξής:

1 ΑΡΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΤΟ ΚΙΒΩΤΙΟ
2 ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ
3 ΜΕΛΠΩ ΑΞΙΩΤΗ ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΝΥΧΤΕΣ
4 ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ Η ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΕΝΝΙΑ
5 ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '60
6 ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΑΝΔΡΕΑ ΚΟΡΔΟΠΑΤΗ
7 ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ ΟΡΘΟΚΩΣΤΑ
8 ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ ΤΟ ΦΩΣ ΠΟΥ ΚΑΙΕΙ
9 ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ ΤΟ ΦΥΛΛΟ. ΤΟ ΠΗΓΑΔΙ. Τ' ΑΓΓΕΛΙΑΣΜΑ
10 ΗΛΙΑΣ ΒΕΝΕΖΗΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΓΗ
11 ΗΛΙΑΣ ΒΕΝΕΖΗΣ ΤΟ ΝΟΥΜΕΡΟ 31328
12 ΓΕΩΡΓΙΟΣ Μ. ΒΙΖΥΗΝΟΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ
13 ΓΕΩΡΓΙΟΣ Μ. ΒΙΖΥΗΝΟΣ ΤΟ ΑΜΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΣ ΜΟΥ
14 ΓΕΩΡΓΙΟΣ Μ. ΒΙΖΥΗΝΟΣ ΤΟ ΜΟΝΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΤΑΞΕΙΔΙΟΝ
15 ΡΕΑ ΓΑΛΑΝΑΚΗ Ο ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΙΣΜΑΗΛ ΦΕΡΙΚ ΠΑΣΑ
16 ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ ΓΥΑΛΙΝΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ
17 ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ ΑΜΟΡΓΟΣ
18 Ε.Χ. ΓΟΝΑΤΑΣ Η ΚΡΥΠΤΗ
19 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΕΘΑΙΝΩ ΣΑΝ ΧΩΡΑ
20 ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΝΤΙΑΛΙΘ' ΙΜ ΧΡΙΣΤΑΚΗ
21 ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ ΧΑΙΡΕ ΠΟΤΕ
22 ΜΑΡΩ ΔΟΥΚΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΣΚΟΥΡΙΑ
23 ΣΤΡΑΤΗΣ ΔΟΥΚΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΥ
24 ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΑΔΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΡΟΔΩΝΕΣ
25 ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΜΠΟΛΙΒΑΡ
26 ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ ΤΟ ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ
27 ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ ΤΑ ΕΛΕΓΕΙΑ ΤΗΣ ΟΞΩΠΕΤΡΑΣ
28 ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1911-1996
29 ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ ΜΑΡΙΑ ΝΕΦΕΛΗ
30 ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ ΟΚΤΑΝΑ
31 ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ ΕΝΔΟΧΩΡΑ
32 ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ ΥΨΙΚΑΜΙΝΟΣ
33 ΖΥΡΑΝΝΑ ΖΑΤΕΛΗ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥ ΕΠΑΝΕΡΧΟΝΤΑΙ
34 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΘΕΟΤΟΚΗΣ Η ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΗΜΑ
35 ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΘΡΗΝΟΣ
36 ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ Η ΣΑΡΚΟΦΑΓΟΣ
37 Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ ΑΠΑΝΤΑ
38 Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ
39 ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΓΚΡΕΚΟ
40 ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΖΟΡΜΠΑ
41 ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ Ο ΚΑΠΕΤΑΝ ΜΙΧΑΛΗΣ
42 ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΞΑΝΑΣΤΑΥΡΩΝΕΤΑΙ
43 ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΛΒΟΣ ΩΔΑΙ
44 ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ Η ΑΥΛΗ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΩΝ
45 Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ Η ΜΕΓΑΛΗ ΧΙΜΑΙΡΑ
46 Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ ΓΙΟΥΓΚΕΡΜΑΝ
47 Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ Ο ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΗΣ ΛΙΑΠΚΙΝ
48 ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ Η ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ ΚΑΙ Ο ΛΥΚΟΣ
49 ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΚΑΒΙΤΣΑΣ Ο ΖΗΤΙΑΝΟΣ
50 ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ ΕΛΕΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΑΤΙΡΕΣ
51 ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΕΖΑ
52 ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ ΝΗΠΕΝΘΗ
53 ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ ΚΑΤΑ ΣΑΔΔΟΥΚΑΙΩΝ
54 ΝΙΚΟΣ ΚΑΧΤΙΤΣΗΣ Ο ΕΞΩΣΤΗΣ
55 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΤΖΙΑΣ ΑΝΤΙΠΟΙΗΣΙΣ ΑΡΧΗΣ
56 ΜΕΝΗΣ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑ ΥΑΛΙΚΩΝ
57 ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ
58 ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΤΕΣΙΣ Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ
59 ΜΙΧΑΗΛ ΜΗΤΣΑΚΗΣ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ
60 ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΕΡΑΤΗΣ ΤΟ ΠΛΑΤΥ ΠΟΤΑΜΙ
61 ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΥΡΙΒΗΛΗΣ Η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ
62 ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΥΡΙΒΗΛΗΣ Η ΔΑΣΚΑΛΑ ΜΕ ΤΑ ΧΡΥΣΑ ΜΑΤΙΑ
63 ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ Ο ΔΩΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΓΥΦΤΟΥ
64 ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΟΜΑ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ REMINGTON
65 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ Η ΦΟΝΙΣΣΑ
66 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΑΠΑΝΤΑ
67 ΝΙΚΟΣ-ΓΑΒΡΙΗΛ ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΣ ΕΡΣΗΣ
68 ΝΙΚΟΣ-ΓΑΒΡΙΗΛ ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ Ο ΠΕΘΑΜΕΝΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ
69 ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ EROICA
70 ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΣΤΟΥ ΧΑΤΖΗΦΡΑΓΚΟΥ
71 ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΛΕΜΟΝΟΔΑΣΟΣ
72 ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ Η ΣΟΝΑΤΑ ΤΟΥ ΣΕΛΗΝΟΦΩΤΟΣ
73 ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ
74 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΪΔΗΣ Η ΠΑΠΙΣΣΑ ΙΩΑΝΝΑ
75 ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΑΜΑΡΑΚΗΣ ΤΟ ΛΑΘΟΣ
76 ΜΙΛΤΟΣ ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Α ΚΑΙ Β
77 ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ
78 ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ
79 ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΩΜΑΤΟΣ
80 ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ ΣΤΡΟΦΗ
81 ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ ΛΥΡΙΚΟΣ ΒΙΟΣ
82 ΤΑΚΗΣ ΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ ΝΕΚΡΟΔΕΙΠΝΟΣ
83 ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΚΑΡΙΜΠΑΣ ΤΟ ΣΟΛΟ ΤΟΥ ΦΙΓΚΑΡΩ
84 ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΚΑΡΙΜΠΑΣ ΤΟ ΘΕΙΟ ΤΡΑΓΙ
85 ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΗΣ ΖΑΚΥΘΟΣ
86 ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ ΑΠΑΝΤΑ
87 ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ
88 ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ ΜΑΤΩΜΕΝΑ ΧΩΜΑΤΑ
89 ΚΩΣΤΑΣ ΤΑΧΤΣΗΣ ΤΟ ΤΡΙΤΟ ΣΤΕΦΑΝΙ
90 ΣΤΡΑΤΗΣ ΤΣΙΡΚΑΣ ΑΚΥΒΕΡΝΗΤΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ
91 ΣΤΡΑΤΗΣ ΤΣΙΡΚΑΣ Η ΧΑΜΕΝΗ ΑΝΟΙΞΗ
92 ΜΑΡΙΟΣ ΧΑΚΚΑΣ Ο ΜΠΙΝΤΕΣ
93 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΤΖΗΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΜΑΣ ΠΟΛΗΣ
94 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΤΖΗΣ ΤΟ ΔΙΠΛΟ ΒΙΒΛΙΟ
95 ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ Ο ΕΧΘΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ
96 ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΟΙ ΧΤΙΣΤΕΣ
97 ΝΙΚΟΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ Ο ΛΟΥΣΙΑΣ
98 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ Η ΚΕΡΕΝΙΑ ΚΟΥΚΛΑ
99 ΝΤΙΝΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ
100 ΓΙΑΝΝΗΣ ΨΥΧΑΡΗΣ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΟΥ

Ορισμένα συμπεράσματα

H έρευνα αυτή ελπίζουμε ότι θα αποτελέσει το έναυσμα για γόνιμες συζητήσεις. Είναι πάντως η πρώτη φορά, εξ όσων γνωρίζουμε, που καταγράφονται σε τέτοιο εύρος οι επιλογές εν ζωή Ελλήνων συγγραφέων σε σχέση με την ίδια τους την παράδοση, τις επιρροές τους, τις αναγνωστικές προτιμήσεις τους.

Στο σύνολο των βιβλίων

Από μια πρώτη επεξεργασία των στοιχείων προκύπτουν ορισμένα απλά δεδομένα. Καταρχάς, ο συνολικός αριθμός των συγγραφέων που έχουν βιβλία τους στα πρώτα 100 είναι μόλις εξήντα έξι (66), κάτι που προφανώς οφείλεται στο γεγονός ότι αρκετοί έχουν περισσότερα του ενός βιβλία (έως τέσσερα, το πιο πολύ). Από αυτούς, οι σαράντα τρεις (43) είναι κατά μείζονα λόγο πεζογράφοι, οι εικοσιένα (21) κατά μείζονα λόγο ποιητές, ενώ μόνο δύο (2) εξ αυτών (Ιάκωβος Καμπανέλλης, Δημήτρης Δημητριάδης) είναι κατά μείζονα λόγο θεατρικοί συγγραφείς. Από το σύνολο των εξήντα έξι (66) λογοτεχνών, μόνον επτά (7) είναι γυναίκες, με τις τέσσερις (4) εξ αυτών (Γαλανάκη, Δημουλά, Δούκα, Ζατέλη) να βρίσκονται εν ζωή – κάτι που καταδεικνύει βεβαίως την σημαντική συμβολή των γυναικών συγγραφέων στην ελληνική λογοτεχνία από τη Μεταπολίτευση και στη συνέχεια (ο αριθμός των γυναικών είναι πολύ μεγαλύτερος στο σύνολο των βιβλίων που προτιμήθηκαν, αλλά αυτά θα τα δούμε σε επόμενη δημοσίευση)

Οι εν ζωή συγγραφείς

Ο αριθμός των εν ζωή συγγραφέων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των 100 βιβλίων παρέμεινε μεν χαμηλός (είναι δώδεκα (12) συγγραφείς), αλλά όχι ασήμαντος. Ο αριθμός των βιβλίων τους ανέρχεται στα δεκαπέντε (15), με τον Θανάση Βαλτινό να είναι ο μοναδικός που έχει περισσότερα του ενός (συνολικά τέσσερα βιβλία). Από το σύνολο των δώδεκα (12) εν ζωή συγγραφέων, οι οκτώ (8) είναι άντρες και οι τέσσερις (4) γυναίκες, ενώ αντίστοιχα οι οκτώ (8) από τους δώδεκα είναι κατά μείζονα λόγο πεζογράφοι (Βαλτινός, Βασιλικός, Γαλανάκη, Δημητρίου, Δούκα, Ζατέλη, Κουμανταρέας, Χουλιαράς), οι τρεις (3) είναι κατά μείζονα λόγο ποιητές (Γκανάς, Δημουλά, Χριστιανόπουλος), κι ένας (1) είναι κατά μείζονα λόγο θεατρικός συγγραφέας (Δημητριάδης) αλλά το βιβλίο στο οποίο οφείλει τη θέση του στους εξήντα έξι (66) είναι πεζογράφημα (Πεθαίνω σαν χώρα). Αν βέβαια στον κατάλογο των εν ζωή συγγραφέων προστεθούν κι εκείνοι που πέθαναν πολύ πρόσφατα (Μάτεσις, Καμπανέλλης) ή σχετικά πρόσφατα (Διδώ Σωτηρίου, Σαμαράκης, Χειμωνάς,), καθώς κι ο πρόωρα χαμένος Γιάννης Πάνου (55 χρόνων το 1998) τότε η σχετική εντύπωση ενισχύεται σημαντικά.

Οι «διακριτές περιπτώσεις»

Από τους εξήντα έξι (66) λογοτέχνες, τέσσερις (4) εξ αυτών (Βαλτινός, Ελύτης, Καζαντζάκης, Σεφέρης) εκπροσωπούνται με τέσσερα (4) διαφορετικά έργα τους, ενώ έξι (6) εξ αυτών (Βιζυηνός, Εμπειρίκος, Καραγάτσης, Καρυωτάκης, Πολίτης, Σολωμός) εκπροσωπούνται με τρία (3) διαφορετικά έργα τους (στα "έργα" συμπεριλαμβάνεται και η επιλογή των Απάντων, όπου υπάρχει). Συνεπώς, θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι δέκα (10) αυτοί συγγραφείς αναδεικνύονται ως «διακριτές περιπτώσεις» σε αυτή τη μεγάλη έρευνα. Εξ αυτών, μόνον ο Θανάσης Βαλτινός βρίσκεται στη ζωή.

Βέβαια, ο αριθμός των βιβλίων που έχει ένας συγγραφέας στα 100 καλύτερα είναι ένας μόνο από τους παράγοντες που φανερώνει τον βαθμό εκτίμησης που χαίρει στη συνείδηση των 120 σύγχρονων συγγραφέων που κατέθεσαν τις προτιμήσεις τους. Ένας άλλος είναι, όπως είναι ευνόητο, το πλήθος των επιλογών που συγκέντρωσε, για ένα ή περισσότερα έργα του. Από αυτή την άποψη, μεγάλος «νικητής» αναδεικνύεται αναμφίβολα ο Κ.Π. Καβάφης, ο οποίος, κυρίως με τα Ποιήματα (το «σώμα» ποιημάτων που προέκρινε ο ίδιος, δηλαδή) και κατά πολύ λιγότερο με τα Άπαντα συγκέντρωσε με σημαντική διαφορά από τους υπόλοιπους τις περισσότερες προτιμήσεις. Ο μόνος που τον πλησιάζει –ο κατεξοχήν συγγραφέας του ενός βιβλίου της γραμματείας μας– είναι ο Άρης Αλεξάνδρου με το Κιβώτιο. Την τριάδα συμπληρώνει ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης με τη Φόνισσα (ο οποίος βέβαια κατέχει συνολικά σημαντική θέση στον κατάλογο με τα 100, και μάλιστα με τα Άπαντά του)

Εκπλήξεις;

Ούτε η πρωτιά των Καβάφη, Αλεξάνδρου και Παπαδιαμάντη αποτέλεσε έκπληξη, ούτε η ισχυρή παρουσία του Θανάση Βαλτινού στα 100 καλύτερα βιβλία ήταν μη αναμενόμενη. Παρομοίως, έκπληξη δεν αποτέλεσε η ισχυρή παρουσία των δύο νομπελιστών, ούτε το ηχηρό παρών μεγεθών όπως οι Βιζυηνός, Σολωμός, Εμπειρίκος, Καρυωτάκης, Καζαντζάκης, Καραγάτσης κ.ά.

Από την άλλη, είδαμε στις επιλογές πολλών συγγραφέων να εγγράφονται βιβλία τα οποία έχουν μεν αναγνωριστεί από την Κριτική, στην εποχή τους διαβάστηκαν και συζητήθηκαν, δεν διαθέτουν όμως στις μέρες μας ισχυρό αποτύπωμα στη συνείδηση σημαντικής μερίδας του αναγνωστικού κοινού. Τέτοια βιβλία υπάρχουν αρκετά στα 100, όπως για παράδειγμα Το φύλλο – Το πηγάδι – Το αγγέλιασμα του Βασίλη Βασιλικού (για να ξεκινήσουμε από τους εν ζωή συγγραφείς), η Κρύπτη του Ε.Χ. Γονατά, ο Εξώστης του Νίκου Καχτίτση, το Πλατύ Ποτάμι του Γιάννη Μπεράτη, το Από το στόμα της παλιάς Remington του Γιάννη Πάνου, ο Πεθαμένος και η Ανάσταση του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη, ο Νεκρόδειπνος του Τάκη Σινόπουλου, ο Μπιντές του Μάριου Χάκκα, οι Χτίστες του Γιώργου Χειμωνά, η Κερένια Κούκλα του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου κ.ά.

Οι συγγραφείς που συμμετείχαν

Οι συγγραφείς που συμμετείχαν με τις επιλογές τους στην έρευνά μας είναι οι κάτωθι (με αλφαβητική σειρά):

Τατιάνα Αβέρωφ, Χρήστος Αγγελάκος, Δημήτρης Αθηνάκης, Κώστας Ακρίβος, Μαριγώ Αλεξοπούλου, Βασίλης Αμανατίδης, Κώστας Αρκουδέας, Χρήστος Αστερίου, Νάνος Βαλαωρίτης, Θανάσης Βαλτινός, Βασίλης Βασιλικός, Γιώργος Βέης, Νίκος Αδάμ Βουδούρης, Σπύρος Γιανναράς, Ηλίας Γκρης, Παναγιώτης Γούτας, Θεόδωρος Γρηγοριάδης, Νίκος Δαββέτας, Λουκία Δέρβη, Άντζελα Δημητρακάκη, Αρχοντούλα Διαβάτη, Λένα Διβάνη, Φίλιππος Δρακονταειδής, Λίλυ Εξαρχοπούλου, Μαρία Ευσταθιάδη, Σταύρος Ζαφειρίου, Βασίλης Ζηλάκος, Κατερίνα Ηλιοπούλου, Αλέξανδρος Ίσαρης, Κώστας Καβανόζης, Αθηνά Κακούρη, Δημήτρης Καλοκύρης, Τασούλα Καραγεωργίου, Βασίλης Καραγιάννης, Αγγέλα Καστρινάκη, Κώστας Κατσουλάρης, Ηλίας Κεφαλάς, Γιάννης Κιουρτσάκης, Νένα Κοκκινάκη, Ζέφη Κόλια, Δήμητρα Κολλιάκου, Λίλα Κονομάρα, Μάνος Κοντολέων, Θωμάς Κοροβίνης, Αύγουστος Κορτώ, Θεώνη Κοτίνη, Μαρία Κουγιουμτζή, Ζέτα Κουντούρη, Μαρία Κούρση, Πέτρος Κουτσιαμπασάκος, Στάθης Κουτσούνης, Κώστας Κουτσουρέλης, Αχιλλέας Κυριακίδης, Γιώργος Λαμπράκος, Κώστας Λογαράς, Ηλίας Μαγκλίνης, Αργυρώ Μαντόγλου, Άρης Μαραγκόπουλος, Ελένη Μαρινάκη, Έλενα Μαρούτσου, Γιώργος Μητάς, Μάριος Μιχαηλίδης, Αμάντα Μιχαλοπούλου, Μιχάλης Μοδινός, Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, Γλυκερία Μπασδέκη, Βαγγέλης Μπέκας, Γιώργος Μπλάνας, Γιώργος Μπράμος, Σοφία Νικολαΐδου, Ηρώ Νικοπούλου, Δημήτρης Νόλλας, Γιώργος Ξενάριος, Νίκος Ξένιος, Γιάννης Παλαβός, Παυλίνα Παμπούδη, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Ευτυχία Παναγιώτου, Μάκης Πανώριος, Κάλλια Παπαδάκη, Χίλντα Παπαδημητρίου, Αριστέα Παπαλεξάνδρου, Ηλίας Παπαμόσχος, Νικήτας Παρίσης, Δημήτρης Πετσετίδης, Θοδωρής Ρακόπουλος, Ειρήνη Ρηνιώτη, Βασίλης Ρούβαλης, Αγγελική Σιδηρά, Ντίνος Σιώτης, Θωμάς Σκάσσης, Μαρία Σκιαδαρέση, Εύα Στάμου, Σταύρος Σταυρόπουλος, Δημήτρης Στεφανάκης, Αγγελική Στρατηγοπούλου, Άρης Σφακιανάκης, Δημήτρης Σωτάκης, Κλαίτη Σωτηριάδου, Βάσια Τζανακάρη, Σώτη Τριανταφύλλου, Νίκη Τρουλλινού, Θωμάς Τσαλαπάτης, Φωτεινή Τσαλίκογλου, Βασίλης Τσιαμπούσης, Μιχάλης Φακίνος, Ευγενία Φακίνου, Μαρία Φακίνου, Δημήτρης Φύσσας, Κυριάκος Χαραλαμπίδης, Κοσμάς Χαρμπαντίδης, Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης, Θανάσης Χατζόπουλος, Έλενα Χουζούρη, Γιώργος Χουλιάρας, Ελιάνα Χουρμουζιάδου, Γιώργος Χρονάς, Χρήστος Χωμενίδης, Γιώργος Ψάλτης.

Από τους εκατόν είκοσι (120) συγγραφείς που συμμετείχαν στην έρευνά μας καταθέτοντας τις επιλογές τους οι εβδομήντα τέσσερις (74) είναι άντρες και οι σαράντα έξι (46) γυναίκες. Η σχετικά αυξημένη παρουσία των αντρών στο «δείγμα» μας δεν αρκεί βέβαια για να εξηγήσει την ισχνή παρουσία γυναικών συγγραφέων (μόλις 7 στους 66) στον κατάλογο με τα 100 βιβλία.

Σύντομα θα ακολουθήσει η δημοσίευση του καταλόγου με τους 100 συγγραφείς που συγκέντρωσαν τις περισσότερες προτιμήσεις για ένα ή περισσότερα βιβλία τους καθώς κι η ανάρτηση ενός ευρύτερου καταλόγου με τα βιβλία που συγκέντρωσαν τουλάχιστον δύο (2) προτιμήσεις.

Book Press

17/1-5/2 ΑΘΗΝΑ: 18ο Παζάρι βιβλίων

 
Για 18η συνεχή χρονιά διοργανώνεται φέτος το Παζάρι Βιβλίου 2014 από τις 17 Ιανουαρίου έως τις 5 Φεβρουαρίου, η κορυφαία εκδήλωση για το βιβλίο στην Ελλάδα. Όπως και πέρυσι, το Παζάρι Βιβλίου θα πραγματοποιηθεί στην Πλατεία Κοτζιά, όπου αποφασίστηκε να μεταφεθρεί από τον Δήμο Αθηναίων, μετά από 16 χρόνια παρουσίας στην Πλατεία Κλαυθμώνος, και παρά τη διαφωνία των δύο εκδοτικών σωματείων που το διοργανώνουν.

Στο Παζάρι Βιβλίου θα προσφέρονται στο κοινό σε πολύ χαμηλές τιμές –ακόμα και με 0,50 ευρώ- χιλιάδες τίτλοι βιβλίων. Σε ένα τεράστιο και λειτουργικό περίπτερο, ενιαίο για όλους τους εκδότες, εκτίθενται 500.000 βιβλία, 180 ελλήνων εκδοτών εξασφαλίζοντας μια μεγάλη ποικιλία τίτλων όλων των κατηγοριών για όλες τις ηλικίες.

Τα δύω σωματεία που διοργανώνουν την εκδήλωση με κανόνες καθώς τα βιβλία έχουν ημερομηνία έκδοσης τουλάχιστον πέντε χρόνια πριν  και κατά κανόνα δεν βρίσκονται πλέον στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Υπάρχει  επίσης έλεγχος όσον αφορά την τιμή πώλησης στο παζάρι, που πρέπει να είναι περίπου το 30% της αρχικής λιανικής  τιμής που είχε το βιβλίο όταν πρωτοκυκλοφόρησε.

Όλα τα βιβλία διαθέτουν αυτοκόλλητη ετικέτα ώστε το κοινό να γνωρίζει την τιμή του βιβλίου πριν φτάσει στα ταμεία.

Το Παζάρι Βιβλίου στην Πλ. Κοτζιά, θα λειτουργεί καθημερινά από τις 10:00 το πρωί μέχρι τις 22:00 το βράδυ.

Kάρλο Τσιπόλα: Οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας

Οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας
Κάρλο Μ. Τσιπόλα
μετάφραση: Γιάννος Πολυκανδριώτης
Κέδρος, 2012, 89 σελ.

Οι ηλίθιοι βρίσκονται ανάμεσά μας. Είναι παντού, προέρχονται από όλες τις κοινωνικές τάξεις, και είναι πάντα έτοιμοι να προκαλέσουν ζημιά στους άλλους και φυσικά και στον ίδιο τους τον εαυτό. Οι ηλίθιοι συνιστούν την πιο επικίνδυνη ομάδα ανθρώπων.

Ο ιστορικός Carlo M. Cipolla έγραψε αυτό το σύντομο, πνευματώδες δοκίμιο σε μια προσπάθεια να ανιχνεύσει, να κατανοήσει και να εξουδετερώσει μία από τις πιο ισχυρές δυνάμεις που εμποδίζουν την ανάπτυξη της ανθρώπινης ευμάρειας και ευτυχίας: την ανθρώπινη ηλιθιότητα. Και αν αποδειχθεί ότι είναι αδύνατον να σώσουμε τον εαυτό μας από την ηλιθιότητα που μας περιβάλλει, τουλάχιστον μπορούμε να πάρουμε την εκδίκησή μας περιγελώντας την.

Ο Κάρλο Μ. Τσιπόλα (1922-2000) ήταν Ιταλός ιστορικός της οικονομίας. Γεννήθηκε στην Παβία. Το όνειρό του ήταν να γίνει καθηγητής ιστορίας και φιλοσοφίας και εγγράφηκε στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Παβίας. Αποφοίτησε το 1944 και μεταγενέστερα σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης και στο London School of Economics. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Κατάνια σε ηλικία είκοσι εφτά ετών. Το γεγονός αυτό υπήρξε η απαρχή μιας μακράς ακαδημαϊκής καριέρας στην Ιταλία (Βενετία, Τορίνο, Παβία, Scuola Normale Superiore di Pisa, και Φιέζολε) και στο εξωτερικό. Το 1953 ο Τσιπόλα ταξίδεψε στις ΗΠΑ με υποτροφία του ιδρύματος Φουλμπράιτ και το 1957 δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια. Δύο χρόνια αργότερα έγινε τακτικός καθηγητής.

Το 1995 τιμήθηκε με το βραβείο Μπαλζάν. Τα πιο γνωστά του έργα είναι οι μελέτες του για τον υπερπληθυσμό καθώς και το Οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας.

iefimerida

H Eξοδος: «Προτείνω να καταργηθεί ο ΦΠΑ»

«Το χρήμα αντιπροσωπεύει και ανταλλάσσει αξίες, από μόνο του δεν παράγει αξίες - ο εργαζόμενος και μόνον αυτός παράγει αξίες».

Στην προσωπική του αρχή στηρίζει ο Μανώλης Γλέζος το νέο του βιβλίο «Η έξοδος» (εκδ. Σοφία), το οποίο θα κυκλοφορήσει αύριο το πρωί στα βιβλιοπωλεία.

Το τελευταίο βιβλίο του Μανώλη Γλέζου χωρίζεται σε τέσσερα μέρη: το είδος της κρίσης και ο τρόπος που προκλήθηκε, πώς την αντιμετωπίζει το πολιτικό σύστημα και οι πολίτες ενώ το τέταρτο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην «έξοδο», που ο ίδιος χαρακτηρίζει σωτηρία, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι για να βγούμε, χρειάζεται αντίστοιχη έξοδος με του Μεσολογγίου...

Οπως και σε προηγούμενα βιβλία του, στις πρώτες σελίδες της «Εξόδου», υπάρχει μία καινοτομία, η ταυτότητα του βιβλίου. Σε αυτήν αναφέρονται όλοι οι συντελεστές, από τον στοιχειοθέτη, αυτόν που πληκτρολόγησε τα κείμενα, μέχρι τον πιεστή. Εκεί αναγράφεται και η τιμή. Κοστίζει μόλις 10 ευρώ. Συναντηθήκαμε αργά το βράδυ, στο γραφείο του στη Βουλή, και τον ρωτήσαμε γιατί αποφάσισε να γράψει ένα βιβλίο με οικονομικό περιεχόμενο:

«Είμαι θεωρητικός αλλά και άνθρωπος της εφαρμογής. Δεν ήθελα να σπουδάσω οικονομικά. Αλλά δεν είχα χρήματα για να φοιτήσω στην Ιατρική Σχολή. Το Οικονομικό Πανεπιστήμιο είχε τα φθηνότερα δίδακτρα. Για τον λόγο αυτό πήγα εκεί».

* Η πρώτη σας επαφή με την οικονομική πολιτική;

- Το 1940, όταν κηρύχθηκε ο πόλεμος. Ημουν 18 χρόνων, πρωτοετής φοιτητής. Τότε, πηγαίναμε φαντάροι μετά τα 21 έτη. Ζήτησα να πάω να πολεμήσω. Οι καραβανάδες μου απάντησαν ότι μέχρι να με εκπαιδεύσουν, θα έχει τελειώσει ο πόλεμος. Ετσι οι φοιτητές της οργάνωσης αποφασίσαμε να ειδοποιήσουμε κι άλλους φοιτητές, να δουλέψουν εθελοντικά στα υπουργεία, αντικαθιστώντας τους υπαλλήλους που έφευγαν.

Οσοι φοιτούσαμε στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο πήγαμε στο υπουργείο Οικονομικών. Δούλεψα για έξι μήνες στο 3ο Ταμείο Εισπράξεων. Εκεί έμαθα τι σημαίνει είσπραξη φορολογικών εσόδων. Ξέρεις πόσα λεφτά μάζευα; Σκέψου ότι, από τους τέσσερις φοιτητές που πήγαμε, ο διευθυντής επέλεξε εμένα, λέγοντας ότι μπορώ να γίνω υπάλληλος του υπουργείου...

* Ποια θεωρείτε δίκαιη φορολογία;

- Να εισπράξεις απ' τον πλούσιο, κλείνοντας την ψαλίδα μεταξύ άμεσων και έμμεσων φόρων. Προτείνω να καταργηθεί ο ΦΠΑ.

* Και αν οι πλούσιοι τα μεταφέρουν σε τράπεζες του εξωτερικού;

- Οι ελληνικές τράπεζες γνωρίζουν τα στοιχεία όσων αφαιρούν μεγάλα ποσά.

* Πιστεύετε ότι υπάρχουν μεγάλα κεφάλαια που δεν φορολογούνται;

- Στην πατρίδα της μάνας μου, την Πάρο, ανακάλυψα 1.300 πολυτελείς βίλες που νοικιάζονται για υπέρογκα ποσά, τα οποία δεν δηλώνονται. Το κατήγγειλα στα υπουργεία Οικονομικών, Τουρισμού, στο ΣΔΟΕ και το Δημοτικό Συμβούλιο. Τελικά, μου απάντησαν ότι έγιναν μόλις επτά συλλήψεις.

* Υπάρχουν δυνατότητες να αυξηθούν τα έσοδα και δεν το κάνουν;

- Στο βιβλίο υπάρχει ειδικό παράρτημα, με πίνακες. Παρά την κακή διαχείριση και τη σπατάλη εξόδων, αποδεικνύεται ότι τα έσοδα είναι υψηλότερα από τα έξοδα.

Θυμίζουμε ότι ο Μανώλης Γλέζος είναι πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα. Για την πολιτική δραστηριότητά του έχει καταδικαστεί 28 φορές, από τις οποίες τρεις φορές σε θάνατο. Παρέμεινε στις φυλακές 11 χρόνια και 5 μήνες και ακόμα 4 χρόνια και 6 μήνες στην εξορία.

Αποσπάσματα από τον πρόλογο του Μανώλη Γλέζου στο νέο βιβλίο του «Εξοδος»

Υπάρχει λύση στο αδιέξοδο;

«Τα σύκα σύκα, την σκάφην δε σκάφην» Μένανδρος «Δύο και δύο κάνουν τέσσερα» Λαϊκή παροιμία

Σε ποια κατάσταση είναι η χώρα; Πού βρισκόμαστε; Πού πάμε; Στα φλέγοντα αυτά ερωτήματα υπάρχει απάντηση και ποια είναι; Ναι, υπάρχει και συμπυκνώνεται στη γενική διαπίστωση, καθολικής αποδοχής, η οποία αποδίδεται ανάγλυφα με την παροιμιακή έκφραση: «από το κακό στο χειρότερο». Αυτή είναι η πορεία, ώς τώρα, από την εφαρμογή των Μνημονίων και αυτή προβλέπεται από τους πάντες για το μέλλον.(...)

Από τη γενική αυτή διαπίστωση ξεκινάει ένα πλήθος ερωτημάτων που αξιώνουν απάντηση:

- Δεν υπήρχε άλλος τρόπος αντιμετώπισης; Η μόνη λύση για να αντιμετωπιστεί η κρίση ήταν και είναι ο δανεισμός;

- Γιατί, την κρίση, την οποία δεν την προκάλεσε ο λαός ούτε τη δημιούργησε ούτε την καλλιεργεί, να πρέπει να την πληρώσει αυτός; Γιατί, ενώ η κρίση οφείλεται στο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, βοηθήθηκε από το κράτος να την ξεπεράσει αποκλειστικά εις βάρος του λαού και πώς πέρα από τη βοήθεια βγαίνει και κερδισμένο;

- Υπάρχει άλλος τρόπος διαφυγής από το αδιέξοδο; Υπάρχει διέξοδος; Μόνη λύση είναι τα δάνεια;

Αυτά τα ερωτήματα, όχι μόνο απασχολούν όλο τον ελληνικό λαό, αλλά παράλληλα και τον βασανίζουν οι συνέπειες από την τραγική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει και η οποία σκιαγραφείται με:

- Πάνω από έξι χιλιάδες αυτοκτονίες, για οικονομικούς λόγους, τα τελευταία πέντε χρόνια.

- Πάνω από ενάμισι εκατομμύριο ανέργους.

- Τριακόσιες χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις κλειστές.

- Μετανάστευση κυρίως νέων προς το εξωτερικό.

- Μείωση του μισθού, του μεροκάματου, της σύνταξης, των επιδομάτων σε απελπιστικά όρια.

- Δυόμισι εκατομμύρια άτομα να βρίσκονται κάτω από τα όρια της φτώχειας, το 23% του πληθυσμού.(...)

Το βιβλίο αυτό επιχειρεί, όχι μόνο να δώσει απάντηση στα ερωτήματα που απασχολούν όλους, αλλά και εκείνους που τους βασανίζουν οι συνέπειες από τη δραματική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει ο ελληνικός λαός, η οικονομία της χώρας και η Ελλάδα.

Αφού εξηγήσει τους λόγους εκείνους όπου η πολιτική των δανείων όχι μόνο δεν δίνει λύση, αλλά εξαρτά και υποδουλώνει τη χώρα στους δανειστές, αναλύει τον τρόπο που θα βρεθούν τα χρήματα για να κινηθεί αφ' ενός η αγορά, αλλά το πιο σημαντικό πώς και τι χρειάζεται να γίνει για να αναπτυχθεί η οικονομία της.

Γνώμονας σε όλη αυτή την προσπάθεια, ο άξονας πάνω στον οποίο εδράζεται ολόκληρο το πρόγραμμα, είναι η κοινωνική δικαιοσύνη. Γι' αυτό απαιτείται ειδική μέριμνα ώστε: Πρώτον, απαλλαγή του εργαζόμενου λαού από την καταλήστευση που του έγινε με την κρίση. Δεύτερον, αναδιανομή της φορολογητέας ύλης. Αμεση προοδευτική φορολογία των πλουσίων. Δραστική μείωση των έμμεσων φόρων. Τρίτον: Σεισάχθεια στα χρέη του φτωχού λαού.

Αλλά προαπαιτούμενο είναι να αποκτήσει η Ελλάδα την Αυτονομία της και την Ανεξαρτησία της, την οποία έχασε και στην Επανάσταση του '21 και στην Αντίσταση το 1940-1945.

Οι υποστηρικτές της θεωρίας της πολιτικής των δανείων, οι υπουργοί Οικονομικών, ο πρωθυπουργός, η Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ, καθώς και όλος ο εσμός των δημοσιογράφων που τους προπαγανδίζει, ισχυρίζονται ψευδέστατα ότι η Αριστερά αρνείται την ακολουθούμενη πολιτική, αλλά δεν έχει να αντιπροτείνει πρόταση προς αντικατάστασή της.

Σε μια τόσο σοβαρή συζήτηση, για μια υπόθεση που συνταράζει συθέμελα, όχι μόνο αυτή την ίδια την ύπαρξη του τόπου, αλλά το μέλλον του, τα φληναφήματα περισσεύουν, ακόμα και στον πρωινό καφέ.

Προτείνω διέξοδο από την κρίση, προτείνω τη σωτηρία του λαού και της χώρας.

Προτείνω, επίσης, ένα πρότυπο για όλο τον κόσμο.

enet

17-20/10 Bazaar ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΤΗ ΓΛΥΦΑΔΑ

Από 17-20 Οκτωβρίου στην Πλατεία Εσπερίδων της Γλυφάδας, από το Σύλλογο Γονέων & Κηδεμόνων του 1ου Δημοτικού Σχολείου Γλυφάδας,