Τετ11212018

Τελευταία ΕνημέρωσηΤετ, 21 Νοε 2018 7pm

"Ο Αναρχικός Τραπεζίτης" του Φερνάντο Πεσσόα

Το διήγημα αυτό του Πεσσόα, δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1922 και παρότι επέλεξα τυχαία να το διαβάσω αυτή την εποχή εκπλήσσομαι από τη διαπίστωση πως 90 χρόνια μετά παραμένει επίκαιρο! 
 
Διάβασα γι’ αυτό, και πολλοί,  σχεδόν όλοι, επισημαίνουν τον οξύμωρό του τίτλο, δε θέλω λοιπόν να κάνω το ίδιο γιατί έχοντας ολοκληρώσει την ανάγνωσή του καταλήγω στο ότι κάθε άλλο παρά οξύμωρος είναι!
 
Φαντάζομαι πως το στοιχείο της επικαιρότητας προκύπτει από το γεγονός ότι το διήγημα γράφτηκε σε περίοδο πολιτικών αναταραχών στην Πορτογαλία –λίγο πολύ δηλαδή ό,τι βιώνουμε παροντικά στη χώρα μας– και πραγματεύεται ένα αίνιγμα πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής φύσης.
 
Πρόκειται για ένα διάλογο μεταξύ δύο φίλων ενός τραπεζίτη και ενός βοηθού λογιστή, ο οποίος ξεκινά μετά το τέλος κάποιου δείπνου, κάπου στη Λισσαβόνα. Κάποια από τα λόγια που με έκαναν να χαμογελάσω και να συνεχίσω με περίσσιο ενδιαφέρον την ανάγνωση είναι αυτά του τραπεζίτη που αναφέρονται στην αρχή του διηγήματος: ‘’Εγώ είμαι αναρχικός και στη θεωρία και στην πράξη. Εγώ είμαι αναρχικός και έξυπνος, αυτοί με τα συνδικάτα και τις βόμβες είναι τα σκουπίδια του αναρχισμού, οι εκφυλισμένοι οπαδοί της θεωρίας της απόλυτης ελευθερίας, οι αναρχικοί και ηλίθιοι’’.
 
Και κάπως έτσι ξεκινάει ένα ντόμινο συγκρούσεων λογικής...ωστόσο θα αναφέρω εδώ, πως προσωπικά ουδένα συσχετισμό με την ιδεολογία της αναρχίας έχω και πως σχολιάζω το διήγημα ως αντικειμενικός αναγνώστης που αγαπά την ερμηνεία των γεγονότων μέσω της μεθόδου της επαγωγής και ως λάτρης της οξυδέρκειας!
 
Αυτό λοιπόν που ανησυχεί τον πρωταγωνιστή, είναι η επικράτεια της άδικα υπάρχουσας κοινωνικής ανισότητας που παρεμποδίζει την ύπαρξη της ελεύθερης κοινωνίας. Ισχυρίζεται πως για να ανατραπεί αυτή η κατάσταση, πρέπει να καταστραφούν τα κοινωνικά επινοήματα, όπως για παράδειγμα το χρήμα, που αναστέλλει την ύπαρξη της ελευθερίας. Όντας η ελευθερία το κυριότερο αγαθό ενός αναρχικού, έχει αποφασίσει να πολεμήσει γι’αυτήν. Στον αγώνα του όμως, συνειδητοποιεί πως κάτι τέτοιο δεν απαιτεί συλλογική προσπάθεια μα πως η αναρχία είναι όνειρο που υλοποιείται άμεσα μόνο σε προσωπικό επίπεδο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, ο ίδιος να αρχίσει να αναζητά τρόπους με τους οποίους θα μπορέσει να νικήσει την εξουσία του χρήματος καταλήγοντας στην απόφαση να γευτεί τον καπιταλισμό, γινόμενος τραπεζίτης, πλουτίζοντας, εξασφαλίζοντας έτσι την ανοσία απέναντι στην επιρροή του χρήματος. Λύνεται λοιπόν το αίνιγμα, το ιδανικό της ελευθερίας έχει κατακτηθεί!
 
Όπως θα καταλάβατε, η ανάγνωση του συγκεκριμένου διηγήματος απαιτεί προσήλωση και ίσως επανάληψη προκειμένου να κατανοηθεί πλήρως ο τρόπος προσέγγισης του Πεσσόα.
 
Σίγουρα θα αναρωτιέστε: ''Παραλογίζομαι;''.
 
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εξάντας σε μετάφραση της Μαρίας Παπαδήμα, σελίδες 70, στην τιμή των 7,34
 

Το βιβλίο υπάρχει δωρεάν διαθέσιμο στο διαδίκτυο σε μορφή PDF.

dreamersandco